การเสวนา เรื่อง ข้อเสนอ/แนวทางการเตรียมห้องสมุดสู่ไทยแลนด์ 4.0

ในวันที่ 30 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ได้มีโอกาสเข้าร่วมสัมมนาวิชาการ “การบริการสารสนเทศแบบเปิด: ร่วมมือ ผสานใจ เพื่อตอบรับไทยแลนด์ 4.0” ณ ห้องประชุม Convention Hall A,B ชั้น 1 โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ กรุงเทพฯ
ในโอกาสนี้ขอนำเสนอ การเสวนา เรื่อง ข้อเสนอ/แนวทางการเตรียมห้องสมุดสู่ไทยแลนด์ 4.0 โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุเทพ ทองงาม คณบดีคณะสถิติประยุกต์ อดีตผู้อำนวยการสำนักบรรณสารการพัฒนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ รองศาสตราจารย์ ดร.วนิดา แก่นอากาศ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกรินทร์ ยลระบิล ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และผู้ดำเนินรายการ สรุปประเด็นได้ดังนี้

การเตรียมตัวในการเป็นห้องสมุด Thailand 4.0


อาจารย์วนิดายกตัวอย่างห้องสมุดมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการเตรียมตัวเป็นห้องสมุด Thailand 4.0 คือต้องให้ความสำคัญกับผู้ใช้บริการคือต้องฟังเสียงผู้ใช้บริการเป็นสิ่งสำคัญและนำมาปรับและพัฒนา เช่น มีการให้บริการ Power Bank มี Working Space มีโซนกระติ๊บ เป็นต้น ในการพัฒนา เนื่องจากองค์การมีพนักงานประมาณ 150 คน ช่วงอายุของพนักงานส่วนใหญ่อายุมากกว่า 50 ปี ผู้ใช้บริการส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาปริญญาตรี ซึ่งการปรับปลี่ยนการให้บริการเป็นเรื่องยาก แต่ปัจจุบันได้มีการปรับเปลี่ยนการให้บริการแล้ว ดังนี้
1. การเปิดห้องสมุด 24 ชม

2. ผู้ใช้บริการสามารถมายืมอุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ (แท๊บเล็ต และที่ชาร์ต เป็นต้น) เจ้าหน้าที่สามารถให้บริการแนะนำการใช้งานอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้

3. มี Content ที่มีประโยชน์และจัดทำคลังข้อมูลแบบเปิด

4. มีจุดบริการคืนหนังสือ

5. มีกิจกรรมให้ผู้ใช้บริการมีส่วนร่วมกับห้องสมุด

สิ่งเหล่านี้ห้องสมุดต้องปรับเปลี่ยนตามวิถีของผู้ใช้บริการที่เปลี่ยนแปลงไป

นอกจากนี้ยังมีการนำข้อมูลการใช้บริการห้องสมุดมาวิเคราะห์เพื่อการพัฒนาและปรับปรุงห้องสมุดให้เหมาะสมกับผู้ใช้บริการ

 

อาจารย์สุเทพยกตัวอย่างห้องสมุดในประเทศเกาหลีเนื่องจากพึ่งเดินทางกลับมาจากการศึกษาดูงาน สิ่งที่พบคือห้องสมุดของประเทศเกาหลีมีพื้นที่เก็บหนังสือน้อยมาก ถ้ามีความจำเป็นต้องใช้หนังสือสามารถติดต่อยืมที่เคาร์เตอร์บริการ

และในส่วนของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) มีการพัฒนาจากเริ่มแรกจนถึงปัจจุบันมีพัฒนาการมาโดยตลอด (มีต้นแบบจาก Yonsei U.) ในการพัฒนาห้องสมุด Thailand 4.0 สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์พบปัญหาคือการบริหารที่มีหลายที่ พนักงานมีอายุมากและต้องปรับตัวกับ Technology อาจารย์อาวุโสไม่ยอมเปลี่ยนมาใช้ระบบและข้อมูล Digital การเข้าถึงข้อมูล Digital ของนักศึกษาน้อยมาก ช่วงเวลาการให้บริการนักศึกษายังมีข้อจำกัด เป็นต้น

อาจารย์เอกรินทร์กล่าวถึงห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีด้วยกัน 4 Campus ต้องมีการออกแบบการนำเอาระบบ Digital เข้ามาช่วยในการรองรับการใช้งานของนักศึกษาปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก อาจารย์ นักวิจัย และประชาชนทั่วไป เพราะการใช้บริการแต่ละกลุ่มมีความต้องการแตกต่างกัน ซึ่งในการเกษียณอายุของพนักงานถือเป็นโอกาสในวิกฤตสำหรับการสร้างคนในยุคใหม่ซึ่งห้องสมุดมีหน้าที่ให้บริการดังนั้นคนจึงมีความสำคัญ เวลาในการให้บริการต้องเหมาะสมแก่ผู้ใช้เช่นการขยายเวลา 24 ชั่วโมงในการให้บริการในช่วงสอบ และมีการตอบสนองต่อผู้ใช้ได้อย่างเหมาะสมกับการขอรับบริการ เช่นอนุญาติให้นำอาหารเข้าห้องสมุดโดยอาหารที่นำเข้าจะไม่ไปทำลายความรู้สึกของนักศึกษาท่านอื่น

การวัดผล KPI ของ Digital Library ห้องสมุดต้องให้ความสำคัญกับอะไรบ้าง

อาจารย์สุเทพกล่าวว่าการวัดผล KPI ของ Digital Library ห้องสมุดต้องให้ความสำคัญดังนี้

  1. Content มีเพียงพอต่อความต้องการของผู้ใช้
  2. การนำไปใช้สามารถตรวจวัดได้เพื่อนำมาวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งานของผู้ใช้ และปรับปรุงการให้บริการให้เหมาะสมกับผู้ใช้
  3. มีความสามารถในการให้คำแนะนำว่า Digital Content นั้น
  4. มีความน่าเชื่อถือ
  5. ห้องสมุดมีประสิทธิภาพหรือความสอดคล้องกับรับบริการ

อาจารย์เอกรินทร์กล่าวว่าในการวัดผล KPI ของ Digital Library ควรมีการวัดประสิทธิภาพของ Content และความสะดวกในการเข้าถึง การรองรับการให้บริการ และการนำเทคโนโลยีมาใช้อำนวยความสะดวกมากขึ้น

จากที่ได้เข้าร่วมการสัมมนาในครั้งนี้ สิ่งที่่สำคัญในการนำไปสู่ Thailand 4.0 นั้น คือ คน ดังนั้นเราต้องพัฒนาคนให้พร้อมที่จะก้าวไปสู่ Thailand 4.0 ถือเป็นโอกาสที่ได้พัฒนาศักยภาพให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติ

คำถามจากผู้เข้าร่วมงาน ในคำว่า Digital For All นี้มีการให้บริการกับนักศึกษาพิการอย่างไร       

อาจารย์เอกรินทร์กล่าวว่า ในช่วงเริ่มแรกของห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ยอมรับว่ามีความไม่พร้อมสำหรับนักศึกษาพิการ แต่ปัจจุบันมีการพัฒนาโครงการต่าง ๆ เพื่อให้เหมาะกับการให้บริการนักศึกษาพิการมากยิ่งขึ้น

อาจารย์สุเทพ กล่าวว่าปัจจุบันสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ มีมุมสำหรับผู้พิการ มีการอ่านหนังสือบันทึกเสียงสำหรับผู้พิการ เป็นต้น  และให้ความสำคัญกับผู้พิการเมื่อมาขอใช้บริการ

จัดทำโดย

  1. นางสาวอาทิตยา ทรัพย์สิน
  2. นางสาวนวลปรางค์ ศรัทธาบุญ

ข้อมูลอ้างอิง

http://www.learn.in.th/

http://www.learn.in.th/annual-conf-2017/#more-2199