มาทำความรู้จัก PULINET กันเถอะ

PULINET หรือ Provincial University Library Network คือข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค ที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความร่วมมือเครือข่ายระหว่างห้องสมุดในส่วนภูมิภาค และสนับสนุนพันธกิจของมหาวิทยาลัยในข่ายงานให้มีคุณภาพสูงสุด โดยผู้ที่ทำงานในสายอาชีพที่เกี่ยวข้องกับงานห้องสมุดนั้น หากมองหาเวทีเพื่อพัฒนาคนพัฒนางาน ตลอดจนเพื่อรวมกลุ่มเครือข่ายผลักดันนโยบายต่างๆ ร่วมกันแล้ว เวที PULINET คือเส้นทางหนึ่งที่จะพาคุณไปสู่เป้าหมายนั้นได้อย่างชัดเจน

จุดเริ่มต้นของข่ายงาน PULINET นั้น ในเว็บไซต์ (http://www.pulinet.org) ได้ระบุไว้ว่า เป็นผลสืบเนื่องมาจากที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค ครั้งที่ 2/2528 วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2528 เรื่อง โครงการความร่วมมือทางวิชาการของมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค ซึ่งที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค ได้มอบหมายให้ห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาคคิดรูปแบบโครงการความร่วมมือที่เหมาะสม โดยมุ่งเน้นการประหยัดงบประมาณ และมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลกันอย่างรวดเร็วและคล่องตัว โดยมีสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นผู้ริเริ่ม และเป็นผู้นำในการจัดตั้งข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค

ต่อมาในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2529 จึงได้มีการก่อตั้งข่ายงานนี้ขึ้น โดยใช้ชื่อว่า “โครงการจัดตั้งข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค” (A Plan for the Establishment of Provincial University Library Network) กระทั่งในปี พ.ศ. 2536 จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “ข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยภูมิภาค” ดังที่ปรากฎในปัจจุบัน นับถึงปี พ.ศ. 2559 ในโอกาสครบรอบ 30 ปี PULINET นั้นมีสมาชิกข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค ถึง 20 แห่ง ประกอบกับมีความร่วมมือกับห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนกลางอีก 4 แห่ง (PULINET +4) ประกอบด้วยรายชื่อดังนี้

ภาคเหนือ

          

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยนเรศวร

ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา

ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

              

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยนครพนม

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

ภาคกลาง

       

หอสมุดพระราชวังสนามจันทร์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร นครปฐม

สำนักบรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

สำนักหอสมุด กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน

ภาคตะวันออก

       

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา

ภาคใต้

                                   

ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยทักษิณ

สำนักทรัพยากรการเรียนรู้คุณหญิงหลง อรรถกระวีสุนทร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี    ห้องสมุดมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์

ห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนกลาง

      

สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

การดำเนินงานของข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาคอยู่ในรูปของคณะกรรมการอำนวยการ ซึ่งมีผู้อำนวยการของแต่ละห้องสมุดเป็นกรรมการ เพื่อร่วมกันบริหารข่ายงาน และหมุนเวียนกันเป็นประธาน มีการเก็บค่าสมาชิกเพื่อใช้ในการบริหารข่ายงาน พร้อมทั้งมีการกำหนดแผนยุทธศาสตร์ 5 ปีในการดำเนินงาน และมีคณะทำงานตามพันธกิจ ในปัจจุบันมี 5 คณะทำงาน โดยที่สมาชิกของข่ายงานต้องมีส่วนร่วมในแต่ละคณะทำงานด้วย ดังนี้

  1. คณะทำงานบริการ
  2. คณะทำงานวารสาร
  3. คณะทำงานข้อมูลท้องถิ่น
  4. คณะทำงานเทคโนโลยีสารสนเทศ และ
  5. คณะทำงานพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการดำเนินงานห้องสมุด

สำหรับผู้สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการต่างๆ ของ PULINET สามารถดูได้เพิ่มเติมที่ลิงค์ด้านล่างนี้

  • PULINET วิชาการ : ข้อมูลเกี่ยวกับงาน PULINET วิชาการ
  • Free e-Journal : ฐานข้อมูลรวมวารสารอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้งานได้ฟรี
  • MetaSearch : ระบบสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศทั่วโลกผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
  • ยืม-คืนร่วมกัน : ระบบยืม-คืนร่วมกันภายในข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค
  • PULINET Journal : วารสารวิชาการราย 4 เดือน มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมแนวคิดด้านการจัดการสารสนเทศ เทคโนโลยีและนวัตกรรมสารสนเทศ บรรณารักษศาสตร์ สารนิเทศศาสตร์ และ สาขาที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างโครงการหนึ่งที่น่าสนใจของ PULINET คือการการสัมมนาวิชาการ ซึ่งในปี พ.ศ. 2560 นี้ สำนักห้องสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมวิชาการระดับชาติ PULINET ครั้งที่ 7 (The 7th PULINET National Conference – PULINET 2017) โดยกำหนดหัวข้อการประชุม คือ “Service Excellence” จัดขึ้นระหว่างวันที่ 11-12 มกราคม พ.ศ. 2560 ณ ศูนย์ประชุมนานาชาติเอ็มเพรส จังหวัดเชียงใหม่

(คลิกที่ภาพเพื่อชม Slide Power Point)

งานดังกล่าว ผู้เขียนมีโอกาสได้เข้าร่วมประชุม และนำเสนอผลงานด้วยวาจา เรื่อง “มิติใหม่ของงานจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยมหิดลกับการพัฒนานักศึกษายุวมัคคุเทศก์ (โครงการ MU Guide) หรือ A New Approach of Mahidol University Archives and Museums Division on the Development of Student-led Campus Tour : MU Guide Project” จัดอยู่ในกลุ่มที่ 2 การบริการสารสนเทศ การบริหารลูกค้าสัมพันธ์ (CRM) มีเวลานำเสนอ 10 นาที และตอบข้อสักถามจากคณะกรรมการ 5 นาที โดยมีเกณฑ์ในการให้คะแนนดังนี้

  1. บทคัดย่อ มีความชัดเจน และครอบคลุมประเด็นสำคัญ
  2. บทนำ มีเหตุผลเพียงพอ และบอกถึงความสำคัญของปัญหา
  3. วัตถุประสงค์ชัดเจน
  4. มีการดำเนินงานเป็นระบบและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์
  5. สรุปผล ข้อเสนอแนะครอบคลุมประเด็นที่สำคัญ
  6. ประโยชน์ และคุณค่าต่อการนำไปปรับใช้ในงานห้องสมุด
  7. เทคนิคและวิธีการนำเสนอผลงาน

ในบทความที่ผู้เขียนนำเสนอนั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดฝึกอบรมนักศึกษายุวมัคคุเทศก์ของมหาวิทยาลัยมหิดล โดยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลของผู้เข้ารับการอบรมระหว่างปี พ.ศ. 2554-2559 มาประเมินผล เพื่อเป็นต้นแบบการจัดฝึกอบรมนักศึกษายุวมัคคุเทศก์ที่มีประสิทธิภาพ จากการศึกษาพบว่า การจัดฝึกอบรมนักศึกษายุวมัคคุเทศก์ ควรคำนึงถึงจำนวนนักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรม และรูปแบบของการจัดกิจกรรม ดังนั้นบทความนี้จึงมีประโยชน์แก่สถาบันการศึกษาต่างๆ ที่มีความสนใจในการพัฒนานักศึกษายุวมัคคุเทศก์ของสถาบัน โดยสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ตามความเหมาะสม เพื่อให้สอดคล้องกับทิศทางการดำเนินงานของสถาบันนั้นได้

                 

ภายหลังการนำเสนอ คณะกรรมการได้ซักถามและให้แง่คิดที่น่าสนใจเกี่ยวกับงานวิจัย ว่าควรเก็บข้อมูลเพิ่มเติม ถึงผลลัพธ์ภายหลังการอบรม ที่นักศึกษาได้นำความรู้ไปใช้ในการปฏิบัติงานจริง โดยเสนอให้มีการจัดโครงการต่อยอด และดูกระบวนการในภาพรวมอีกครั้ง คณะกรรมการได้ให้ความชื่นชมว่าเป็นโครงการที่ดี ในการสร้างความร่วมมือเครือข่ายและให้บริการความรู้แก่นักศึกษา นอกจากนี้ ผู้ที่เข้าฟัง ได้สอบถามเพิ่มเติมด้วยว่า ได้มีการสร้างความร่วมมือเครือข่ายกับพิพิธภัณฑ์ต่างๆ โดยรอบนครปฐมหรือไม่อย่างไร และพิพิธภัณฑ์ของมหาวิทยาลัยมหิดลจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับอะไรบ้าง เป็นประโยชน์ให้ผู้เขียนได้แนะนำหอจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ต่างๆ ของมหาวิทยาลัยมหิดล ให้เครือข่ายได้รู้จักมากขึ้น

นอกจากการนำเสนอแล้ว ผู้เขียน ยังมีโอกาสได้เข้าร่วมฟังการนำเสนอผลงานจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ มีหลายหัวข้อที่น่าสนใจ โดยมีผู้ที่ได้รับรางวัลจากหัวข้อนี้ ดังนี้

รางวัลระดับดีเด่น

เจ้าของผลงาน : นางระเบียบ แสงจันทร์ และนางศุภกร เมาลานนท์

ชื่อผลงาน : การรับรู้และความต้องการของประชาคมจุฬาฯ ที่มีต่อบริการ Subject Librarian สำนักงานวิทยทรัพยากร

สถาบัน : สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รางวัลระดับดี

เจ้าของผลงาน : นางสาวนัสราห์ จำปากลาย

ชื่อผลงาน : WU Timeline: การพัฒนากับการใช้ Social Media

สถาบัน : ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ผู้เขียนต้องขอแสดงความยินดีกับผู้ได้รับรางวัลทุกท่าน มา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ

การเดินทางมาเชียงใหม่ครั้งนี้ ยังมีผู้แทนจากหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล อีก 4 ท่าน ซึ่งได้ถ่ายทอดประสบการณ์การไปงานประชุมวิชาการระดับชาติ PULINET ครั้งที่ 7 ไว้อย่างน่าสนใจ สามารถตามไปอ่านได้ในบล็อกดังต่อไปนี้

ผู้เขียนได้รับประสบการณ์ที่มีค่ายิ่งจากการได้รับโอกาสเป็นผู้แทนของหอสมุดฯ มาเข้าร่วมการประชุมวิชาการระดับชาติ PULINET ครั้งที่ 7 ได้เห็นการทำงานของเครือข่ายนี้ซึ่งมีความเข้มแข็งและเป็นต้นแบบที่ดี ในการพยายามพัฒนาและขับเคลื่อนงานให้ตอบโจทย์ผู้รับบริการ พร้อมกับสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ทำให้ทุกห้องสมุดมีความก้าวหน้า และสามารถแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันได้

ผู้เขียนขอขอบคุณท่านผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล ดร.รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล ที่ท่านกรุณาเป็นทั้งครู ผู้นำ และผู้ปกครอง ที่คอยดูแลและให้คำแนะนำพวกเราอยู่เสมอ ทำให้พวกเรามองเห็นโอกาสที่จะพัฒนาตนเอง และมีความกล้าที่จะออกมาเรียนรู้โลกภายนอก เพื่อนำความรู้ประสบการณ์ต่างๆ มาประยุกต์ใช้ในการทำงานต่อไป

ท้ายสุดนี้ ขอทิ้งท้ายด้วยภาพประกาศนียบัตร จากการนำเสนอผลงานในเวทีระดับชาติ ใบแรกในชีวิตของผู้เขียน ดิฉันรู้สึกภูมิใจ และอยากส่งต่อแรงบันดาลใจให้ชาวหอสมุดฯ ทุกท่าน ที่ยังกล้าๆ กลัวๆ กับการนำเสนอผลงานในเวทีวิชาการระดับชาติ หรือนานาชาติ อยากบอกว่าไม่มีอะไรยากเกินความตั้งใจและการฝึกฝน เป็นกำลังใจให้กับทุกคนที่ลุกขึ้นมาทำงานวิชาการนะคะ

จากบทความนี้ทุกท่านคงได้เห็นภาพเกี่ยวกับงาน PULINET มากขึ้น ว่าเป็นเวทีเพื่อชาวหอสมุดจริงๆ สัมมนาวิชาการครั้งหน้า หรือ PULINET ครั้งที่ 8 ซึ่งได้รับเกียรติจาก สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยนครพนม รับเป็นเจ้าภาพ จึงขอเชิญชวนทุกท่านเข้าร่วมงานดังกล่าว รับรองว่าท่านจะได้รับความประทับใจ ทั้งการต้อนรับที่ดี ที่พัก อาหาร บรรยากาศ การพบปะเครือข่าย และความรู้ต่างๆ ที่จะได้รับจากผู้เชี่ยวชาญ ห้ามพลาดเลยนะคะ

ผู้เขียน : เพชรดา ฐิติยาภรณ์