หอสมุดมหิดล เตรียมพร้อมรับการประเมิน Green Office


หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล  เตรียมพร้อมเข้ารับการประเมิน เพื่อขอรับรองมาตรฐานสำนักงานสีเขียว (Green Office Standard) จากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อความเป็น  “สำนักงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม” ในวันพฤหัสบดีที่ 19 กรกฎาคม 2561

ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์ Mahidol Library Go Green Office URL: http://www.li.mahidol.ac.th/greenoffice/

หรือรับชม slide presentation  (ความยาว 103 หน้า) ที่ใช้นำเสนอต่อคณะกรรมการประเมิน ได้ที่ URL: https://goo.gl/ngPND8

ผู้สนใจ สามารถศึกษาเพิ่มเติม โดย Download เอกสารโครงการสำนักงานสีเขียว ประจำปี 2561 ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้ที่ http://www.deqp.go.th/service-portal/g-green/greenoffice/downloadgreenoffice2018/

ผลการตรวจเยี่ยม

ภายหลังการตรวจเยี่ยมของคณะกรรมการตรวจประเมิน Green Office  เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2561 คณะกรรมการฯ ได้ให้ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อหอสมุดและคลังความรู้ฯ เพื่อการพัฒนาปรับปรุงให้เป็นไปตามเกณฑ์ ทั้ง 7 หมวด โดยสรุปดังนี้

  • หมวดที่ 1 การบริหารจัดการองค์การ
    • 1.1 นโยบายสิ่งแวดล้อม
    • 1.2 การระบุประเด็นและการประเมินปัญหาสิ่งแวดล้อม และการใช้ทรัพยากร
    • 1.3 กฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
    • 1.4 หน้าที่ความรับผิดชอบและอำนาจหน้าที่
    • 1.5 การทบทวนโดยฝ่ายบริหาร
    • ควรกำหนดให้ชัดเจนในเรื่องของความถี่ของการประชุมคณะกรรมการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพิ่มวาระการประชุมเรื่อง Green Office ในทุกรายงานการประชุม และเพิ่มแนวคิดของผู้บริหารเข้าไปในข้อกำหนดและนโยบายต่าง ๆ ควรเพิ่มเติมกฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น
  • หมวดที่ 2 การดำเนินงาน
    • 2.1 การสื่อสารและกระบวนการสร้างจิตสำนึก : การสื่อสารเป็นไปอย่างทั่วถึงและหลากหลายช่องทาง รวมทั้งเว็บไซต์ Facebook และ LINE เจ้าหน้าที่มีความรู้ความเข้าใจค่อนข้างมาก แต่ส่วนใหญ่ยังไม่ทราบค่าเป้าหมายที่ชัดเจน และไม่ทราบค่าตัวชี้วัดที่เป็นตัวเลขตามนโยบายที่องค์กรกำหนด ควรเพิ่มการสื่อสารเกี่ยวกับค่าเป้าหมายของมาตรการต่าง ๆ ให้ชัดเจน
    • 2.2 การจัดประชุมและนิทรรศกา: มีการฝึกอบรมจำนวนมาก แต่ส่วนใหญ่เป็นการอบรมเกี่ยวกับเนื้องาน แต่ไม่ค่อยมีการฝึกอบรมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเป็นสำนักงานสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และก๊าซเรือนกระจก การจัดประชุมแบบ e-meeting มีการใช้ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ การจัดอาหารว่างในการประชุมเป็นไปอย่างถูกต้องตามหลักการเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ในห้องประชุมหรือห้องอบรม ยังไม่มีการแสดงแนวทาง ประกาศมาตรการต่าง ๆ ให้บุคคลภายนอกที่มาขอใช้บริการให้รับทราบ การจัดประชุมสัมมนาหรือจัดฝึกอบรมโดยใช้สถานที่ภายนอก ควรเลือกโรงแรมที่ได้รับการรับรองมาตรฐานใบไม้เขียว ของมูลนิธิใบไม้เขียว (Green Leaf Foundation) หรือเลือกโรงแรมที่อยู่ไม่ไกลเกินไป จะได้ไม่สิ้นเปลืองค่าเดินทาง
    • 2.3 ความสะอาดและความเป็นระเบียบในสำนักงาน : การรักษาความสะอาดของสำนักงานตามหลัก 5ส หรือ 5S ทำได้ดีแล้ว ทั้งสะสาง (Seiri เซริ) สะดวก (Seiton เซตง) สะอาด (Seiso เซโซ) สุขลักษณะ (Seiketsu เซเคทซึ) และสร้างนิสัย (Shitsuke ซีทซึเคะ)
    • 2.4 การขนส่งและการเดินทาง :  ทำได้ดีแล้ว มีการใช้รถมหาวิทยาลัยและ car pool
    • 2.5 การเตรียมพร้อมตอบสนองต่อสภาวะฉุกเฉิน : ทำได้ดีแล้ว มีการซ้อมดับเพลิง อพยพหนีไฟ  อย่างไรก็ตาม ถังดับเพลิงบางถังยังขาดข้อมูลการตรวจเช็คสภาพ
  • หมวดที่ 3 การใช้พลังงานและทรัพยากร
    • 3.1 การใช้พลังงาน : 
    • 3.2 การใช้น้ำ
    • 3.3 ทรัพยากรอื่น ๆ
    • ทำได้ดี มีการกำหนดคำขวัญที่ชัดเจนว่า Mahidol Library Go Green Office กิจกรรมปิดไฟสำนักงานทุกเที่ยงวัน MU Light Out ทำอย่างจริงจัง ที่น่าชื่นชมคือ การนำครุภัณฑ์โสตทัศนูปกรณ์เก่าโบราณมาจัดแสดงเป็นพิพิธภัณฑ์ให้คนรุ่นหลังได้ชม ถือเป็นนวัตกรรม ข้อเสนอแนะคือ ป้ายรณรงค์ประหยัดพลังงานยังน้อยไป ควรเพิ่มจำนวนและทำให้ชัดเจนมากขึ้น ควรสอดแทรกเรื่อง Green เป็นวาระการประชุมกรรมการประจำส่วนงานและการประชุมคณะกรรมการต่าง ๆ และมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันระหว่างหน่วยงาน
  • หมวดที่ 4 การจัดการของเสีย
    • 4.1 การจัดการของเสียในสำนักงาน : มีความชัดเจนในเรื่อง No Foam ถังขยะภายในบริเวณต่างๆ รวมทั้งที่นั่งอ่านของนักศึกษาในช่วงปิดเทอม ซึ่งมีนักศึกษาน้อย มีจำนวนจุดทิ้งขยะมากเกินไป อาจเก็บออกไปก่อนได้ การสื่อสารในเรื่องการคัดแยกขยะยังไม่ถูกต้อง ป้ายที่ถังขยะควรมีความชัดเจนมากกว่านี้ ให้สามารถแยกเศษอาหาร ถุงพลาสติกออกจากกันได้ บริเวณลานหน้าอาคารมีตะแกรงใส่ขวดเปล่า ตั้งวางในจุดที่ไกลออกไป ควรนำมารวมทิ้งขยะที่จุดเดียว ควรมีการรณรงค์ส่งเสริมการทิ้งขยะให้ถูกวิธี มีการสื่อสารให้ผู้ใช้บริการทราบนโยบายเรื่อง Green ทุกครั้งที่จัดกิจกรรม กราฟแสดงผลการจัดการขขยะ recycle ยังไม่ชัดเจน ไม่เห็นแนวโน้ม ต้องปรับปรุงวิธีการเก็บข้อมูลเรื่องขยะและจัดทำธนาคารขยะเอง ควรมีการรณรงค์เรื่องการใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกอย่างเป็นรูปธรรม ซองใส่กระดาษ A4 ควรนำมาประยุกต์ใช้ทำเป็นกระเป๋าใส่ของ ร้านค้าจำหน่ายกาแฟเครื่องดื่ม (Sugar Cane) ควรมีระบบจัดการขยะเปียกด้วย
    • 4.2 การจัดการน้ำเสียในสำนักงาน : ทำได้ดี ใช้ระบบร่วมกับมหาวิทยาลัย
  • หมวดที่ 5 สภาพแวดล้อมภายในและภายนอกสำนักงาน
    • 5.1 อากาศ
    • 5.2 แสง
    • 5.3 เสียง
    • 5.4 ความน่าอยู่
    • การใช้หลอดประหยัดไฟ ยังทำได้ไม่ทั่วถึง (ควรคำนวณว่าอย่างไรจึงจะคุ้มค่ามากกว่ากัน ระหว่างการรอให้หลอดเดิมเสียก่อนจึงค่อยเปลี่ยน หรือควรทะยอยเปลี่ยนบางโซน หรือเปลี่ยนพร้อมกันทั้งหมดทีเดียว)  มีการตรวจวัดคุณภาพของแสง แต่ยังขาดการตรวจวัดคุณภาพของเสียงและอากาศ ทำให้ไม่มีข้อมูลเชิงประจักษ์ พื้นที่ทำงาน บริเวณที่วาง Printer อาจใช้ต้นไม้หรือผงคาร์บอน ตั้งวางไว้ข้างๆ เพื่อช่วยดูดซับกลิ่นและฝุ่นผงหมึก ควรเพิ่มช่องทางในการสื่อสารให้คนทั่วไปได้รับทราบ  ว่าพื่นที่ในตัวอาคารใดบ้างที่เป็น Green Office Zone หรือโซนอื่น ๆ  มีแนวความคิดที่ดีในการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด มีการปิดบางโซนที่มีการใช้งานน้อย ในช่วงปิดเทอมของนักศึกษา มีการใช้พื้นที่ในการจัดกิจกรรม Happy Relax กิจกรรมดนตรีต่าง ๆ ซึ่งควรเสริมเก้าอี้นั่งและใช้พื้นที่ให้คุ้มค่าอย่างเต็มที่
  • หมวดที่ 6 การจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ และการจัดจ้างในสำนักงาน
    • 6.1 การจัดซื้อสินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม : ทำได้ดี ต่อไปควรมีนโยบายเลือกซื้อสินค้าทุกชนิดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  เช่น เสื้อผ้าหรือผลิตภัณฑ์ลดโลกร้อน ที่มีฉลาก Cool Mode เพื่อลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก
    • 6.2 การจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม : การเช่าเครื่องถ่ายเอกสาร ควรติดป้ายว่าเครื่องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การจัดซื้อจัดจ้างควรกำหนดไว้ใน TOR และคัดเลือกบริษัทที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม บริษัทแม่บ้านทำความสะอาดควรมีผู้รับผิดชอบ Check List และควรติด QR Code เพื่อประเมินความพึงพอใจ
  • หมวดที่ 7 การประเมินประสิทธิภาพและการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
    • 7.1 โครงการและกิจกรรมที่นำไปสู่การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
    • 7.2 การจัดการก๊าซเรือนกระจก
    • ในหมวดนี้ ได้รับคำแนะนำจากคณะกรรมการเพื่อการปรับปรุง หลายประเด็น ได้แก่ กิจกรรม/โครงการที่ทำในปีที่แล้ว ควรใส่เป็นโครงการต่อเนื่องในปีนี้ และติดตามว่าได้ตามเป้าหมายหรือไม่ ควรมีกิจกรรมที่เป็นแนวสร้างสรรค์ จัดให้มีการประกวด แข่งขัน หรือให้บุคลากร นักศึกษา ผู้ใช้บริการได้ร่วมสนุก มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ  และควรมีการตั้งค่าเป้าหมายไว้ด้วย ควรติดตามค่าก๊าซเรือนกระจก ว่า ในรอบ 6 เดือนที่ผ่านมา สถานการณ์การใช้พลังงาน น้ำ กระดาษ ฯลฯ เป็นอย่างไร

   

สรุป

สิ่งที่หอสมุดและคลังความรู้ฯ เห็นว่าเป็นเรื่องสำคัญและต้องปรับปรุงแก้ไขโดยเร่งด่วน มี 3 เรื่อง ได้แก่ 1) ระบบการจัดการคัดแยกขยะที่มีประสิทธิภาพ 2) การส่งเสริมการเรียนรู้ของบุคลากร นักศึกษา และผู้ใช้บริการ ในเรื่องของการสร้างจิตสำนึกและปรับพฤติกรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  และ 3) การจัดการก๊าซเรือนกระจก เพื่อมุ่งสู่การเป็น  ZERO WASTE SOCIETY