การอบรมเชิงปฏิบัติการ R2H-Happy University

การอบรมเชิงปฏิบัติการ R2H-Happy University
ระหว่างวันที่ 25-26 มกราคม พ.ศ. 2561
ณ ห้องประชุมประชาสังคมอุดมพัฒน์ สถาบันวิจัยประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล

เขียนโดย นางสาวสุทธิณี ฝุ่นครบุรี และ นางสาวอาทิตยา ทรัพย์สิน

กล่าวต้อนรับนักสร้างสุขมหาวิทยาลัยมหิดล
โดย นายแพทย์ชาญวิทย์ วสันต์ธนารัตน์
ความสุขวัดได้จาก 9 ด้าน
1.Happy Body คือ การมีร่างกายที่แข็งแรง สมบูรณ์ ปราศจากโรค
2.Happy Relax คือ ความสุขที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมที่ช่วยทำให้เกิดความผ่อนคลาย
3.Happy Heart คือ ความสุขที่เกิดขึ้นจากจิตใจที่มุ่งดี มุ่งสร้างประโยชน์ต่อสังคม
4.Happy Soul คือ ความสุขที่เกิดจากการได้มีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจทางศาสนา วัฒนธรรม การให้ทาน
5.Happy Family คือ การมีครอบครัวที่ดี
6.Happy Society คือ การมีสังคมที่ดี
7.Happy Brain คือ การใฝ่รู้ดี การรู้จักแสวงหาเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ พัฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ
8.Happy Money คือ สุขภาพการเงินดี ปราศจากหนี้
9.Happy Work Life (Happy Plus) คือ การงานดี มีความมั่นคง มีโอกาสเจริญก้าวหน้า

ผลการสำรวจดัชนีความสุขในการทำงานประเทศไทยคนทำงานมีความสุขอยู่ที่ระดับ 61% จาก 100% ประเทศฟิลิปปินส์ 73% ซึ่งสูงกว่าประเทศสิงคโปร์ แต่หากเทียบเรื่องของ Performanceแล้วประเทศสิงคโปร์นั้นสูงกว่าและความสุขของการทำงานในสิงคโปร์น้อยกว่าฟิลิปปินส์ แสดงให้เห็นว่าในฐานะของนักสร้างสุขในองค์กรเราจะต้องหาจุดสมดุลระหว่างการทำงานกับความสุขให้เกิดขึ้นกับคนทำงาน ดังนั้นหัวใจนักสร้างสุขหลักในการเป็นนักสร้างสุขคือต้องเห็นสภาพองค์กร นักสร้างสุขจะต้องตั้งคำถามก่อนทำการวัดด้วยตัวชี้วัดความสุข 9 ด้าน คือ
1.บุคลากรในองค์กรทำงานได้หรือไม่
2.บุคลากรใช้ชีวิตได้หรือไม่ (มีระดับการ turn over สูงหรือเปล่า)
3.บุคลากรอยู่ในที่ทำงานได้หรือไม่ (กฎระเบียบ ระบบ คน)

การวินิฉัยคำตอบจากการตั้งคำถามและนำคำตอบนั้นมาปรับปรุงแก้ไขจะช่วยให้ระบบงานดีขึ้น เช่นในยุคปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีในการคุมระบบทำงานบรรยากาศการทำงานหลายๆ อย่างเปลี่ยนไป การนั่งประชุมทำให้การประชุมแต่ละครั้งนาน จึงมีการเปลี่ยนวิธีการประชุมแบบไม่มีเก้าอี้ทำให้การประชุมเสร็จไวขึ้นเป็นต้น

เป้าหมายในการสร้างองค์กร 4.0
3H คือ HOPE HAPPINESS HAMONY (เป็นสิ่งสังคัญมากในเชิงการสร้างบรรยากาศ (Social))
4H คือ HEAD(คิดเป็น) HAND(ทำเป็น) HEALTH(สุขภาพดี) HEART(มีหัวใจที่แข็งแรง) (เป็นสิ่งสังคัญมากในตัวบุคคล (People))
บทบาทนักสร้างสุข คือ วิเคราะห์และตั้งคำถาม นำองค์กรให้มีความสุข
กลยุทธ์การขับเคลื่อนกระบวนการการเสริมสร้างความสุขคนทำงานและองค์กรแห่งความสุข: การพัฒนาแผนปฏิบัติการสร้างเสริมมหาวิทยาลัยมหิดลแห่งความสุข
รศ.ดร.ศิรินันท์ กิตติสุขสถิต
Happinometer คือการขับเคลื่อนและการวัดความสำเร็จ ความสุขคนทำงาน และองค์กรแห่งความสุข ซึ่ง Happinometer ประกอบด้วย
1. โปรแกรมวัดความสุข
2. การบริหารจัดการความรู้สูความสุขคนทำงาน
เครื่องมือ Happinometer ใช้วัดความรู้สึกร่วมกับประสบการณ์ (ต้องไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน) ไม่มีระยะเวลากำหนด มีความถี่ของประสบการณ์เป็นตัวกำหนด
ตัวชี้วัด คือการใช้ทฤษฎีร่วมกับบทบาทหน้าที่
กลยุทธ์การขับเคลื่อนกระบวนการการเสริมสร้างความสุขคนทำงานและองค์กรแห่งความสุขคือ การที่ให้บุคลากรทำงานแล้วเกิดความทุกข์ลดลง โดยแต่ละองค์กรมีเป้าหมายให้ บุคลากร มีความพึงพอใจ มีความผูกพัน มีสมดุลชีวิต สามารถเพิ่มผลผลิตให้กับองค์กร และมีความสุข ซึ่งสิ่งเหล่านี้เราสามารถวัดได้จาก โปรแกรมวัดความสุข Happinometer 9 ด้าน และ โปรแกรมการบริหารจัดการความรู้สู่ความสุขคนทำงาน ซึ่งผลการวัดความสุขของบุคลกรในมหาวิทยาลัยมหิดลพบว่าส่วนใหญ่ยังอยู่ในเกณฑ์ต่ำ
ซึ่งตามนโยบายของรัฐบาลคนไทยในยุค 4.0 จะต้องเป็นบุคคลที่มีลักษณะ Smart People
โดยเป้าหมายของมหาวิทยาลัยมหิดลในปี 2562 ค่าความสุขของบุคลากรต้องเพิ่มขึ้น เป็นร้อยละ 80 (ปี 2560 อยู่ที่ร้อยละ 61.90 , ปี 2561 ตั้งเป้าไว้ที่ร้อยละ 75)

การนักสร้างสุขจะสร้างสุขให้บุคลากรในองค์ได้ประสบความสำเร็จจำเป็นต้องมีกรอบการขับเคลื่อนดังนี้
1.ผู้บริหารองค์กรให้คุณค่านำมาเป็นนโยบาย ยุทธศาสตร์ และให้การสนับสนุน
2.คนในองค์กรให้ความร่วมมือ
3.มีการกำหนดเป้าหมายที่มุ่งเป้าอย่างชัดเจน เป็นรูปธรรม

โปรแกรม SPSS กับ การใช้ประโยชน์ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจครั้งที่ 1/2560 ด้วยเครื่องมือ HAPPINOMETER
โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จรัมพร โห้ลำยอง สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
ข้อมูลค่าความสุขในแต่ละด้านของบุคลากรหอสมุดฯ ปี 2560

จากผลข้อมูลค่าความสุขในแต่ละด้านของบุคลากรหอสมุดฯ ปี 2560 ทำให้เห็นว่า ความสุขด้านการพักผ่อนของบุคลากรหอสมุดฯมีค่าร้อยละอยู่ที่ 54.20 ซึ่งต่ำที่สุดโดยเรื่องที่มีปัญหาคือการจัดการปัญหาชีวิต มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 3.05 ซึ่งปัญหาดังกล่าวเกิดกับบุคลากรในช่วงอายุ 25-31 ปี ซึ่งเป็นบุคลากรใหม่ แต่เมื่อพิจารณาเชิงลึกด้วยโปรแกรม SPSS แล้วทำให้พบว่า ด้าน Happy Body ถึงจะมีค่าร้อยละสูงแต่ค่าเฉลี่ยเรื่องการออกกำลังกายของคนหอสมุดฯอยู่ในระดับ 1.84 จาก 5 ระดับ ซึ่งถือว่าเป็นค่าที่ทำที่สุดเมื่อคำนวณค่าเฉลี่ยในทุกด้านออกมาแล้ว และ HAPPINOMETER ด้าน Happy Soul ดูจะเป็นจุดแข็งที่สุดของบุคลากรหอสมุด โดยมีค่าร้อยละอยู่ที่ 70.34 และค่าเฉลี่ยเรื่องการปฏิบัติกิจตามศาสนา อยู่ที่ 3.27 ด้วยผลของค่าเฉลี่ยนี้เองจึงนำไปสู่

การเขียนแผนปฏิบัติการเสริมสร้างความสุขไปสู่องค์กรแห่งความสุข
โดย รองศาสตราจารย์ ดร.ศิรินันท์ กิตติสุขสถิต รองผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนากิจการเพื่อสังคม สถาบันวิจัยประชากรและสังคม

องค์กรต้องมีการกำหนดเป้าหมายเพื่อที่จะให้ได้ถึงความสำเร็จ เราต้องมี วิสัยทัศน์ (เปรียบเสมือนตา) ยุทธศาสตร์ (หัวใจ) แผนปฏิบัติการ (เท้า) มหาวิทยาลัมหิดล การดำเนินงานสร้างสุขอยู่ในยุทธศาสตร์ 4 Excellence in management for sustainable organization
แผนปฏิบัติการเสริมสร้างความสุข ประกอบด้วย
1.สถานการณ์ปัญหา
2.เป้าประสงค์
3.วัตถุประสงค์
4.เป้าหมายแผนปฏิบัติการ
5.หน่วยงานรับผิดชอบ
6.งบประมาณ สถานที่ ระยะเวลา
7.ตัวชีวัดความสำเร็จ 3 ระดับ

(โครงการ FIT & FIRM แบบ BOSS BOSS)
ตัวชี้วัดคืออะไร คือ ตัวแปรที่ใช้วัด องค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งของแผนปฏิบัติการ/โครงการ
– ปัจจัยนำเข้า
– กระบวนการ
– ผลผลิต
– ผลลัพธ์
– ผลกระทบ
ตัวชี้วัดที่ดี ต้องให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจของโครงการ ง่ายต่อการแปลผลและอธิบาย แม่นยำและเที่ยง

การสร้างสติในองค์กร
โดย รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ชัชวาลย์ ศิลปกิจ ผู้อำนวยการศูนย์จิตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล
ในองค์การหน่วยที่มีความสำคัญที่สุดคือ “คน” สมาธิในการทำงานคือสิ่งแวดล้อม
สิ่งแวดล้อมทางใจคือความโมโหความคิด อิจฉา น้อยใจ เมื่อไรที่สิ่งเหล่านี้เกิดถ้าเรามีสติ เรารู้สึกตัว เราจะเป็นอิสระ ความทุกข์ก็จะหายไป
ดังนั้นองค์กรมีหน้าที่ทำสิ่งแวดล้อมให้เอื้อต่อการดูแลจิตใจตนเอง ส่วนตัวเรามีหน้าที่
1. อย่านำความทุกข์ไปให้บุคคลอื่น
2. อย่านำความทุกข์มาใส่ตนเอง
3. รู้เท่าทันความทุกข์ และเข้าใจความทุกข์
เป้าหมายเวลาฝึกสติ คือการรู้ทันสติ
สติจะเป็นตัวแยกตัวเราออกจากสภาวะแวดล้อมภายนอกทำเรารู้สึกสงบ ไม่คิดผิดพลาดเป็นอย่างอื่นเป็นการเข้าใจธรรมชาติที่เราเป็นหรือองค์กรเราเป็นไม่ดัดแปลงธรรมชาติจึงจะเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืน ดังนั้นทั้งเราและองค์กรจะต้องมีสติในการวิเคราะห์ปัญหาและสภาวะแวดล้อมตามความเป็นจริง Being Not Buiding
การนำเสนองานของหน่วยงานนำร่อง

คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
มีการจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน ประดิษฐ์ตุ๊กตา สอนวาดภาพ ทำกระทง เป็นต้น ในการเข้าร่วมกิจกรรมแต่ละครั้งจะมีบัตรสะสมแต้มในการเข้าร่วมกิจกรรม เมื่อเข้าร่วมครบ 3 ครั้งรับของรางวัลคือน้ำร้านชูกาเคน เข้าร่วมครบ 10 ครั้งรับ GiftVoucher เป็นต้น
หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
มีการนำแผนโครงการที่หอสมุดฯ ใช้ในการปฏิบัตติงานไปนำเสนอ โดยกิจกรรมที่นำเสนอมีดังนี้ ทำดอกไม้จันทน์ ถวายเทียน ทำบุญ บริจาคครุภัณฑ์เก่าเป็นต้น
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
มีกิจกรรมคือการไปซ่อมศูนย์ที่กาญจนบุรี บริจาคสิ่งของ งานสัมมนา(การนำผู้บริหารระดับสูง อาจารย์มาทำกิจกรรมร่วมกัน) การออกกำลังกาย T26 งานปีใหม่(มีการแสดงของผู้บริหารระดับสูง กิจกรรมทานอาหารร่วมกันในตอนพักกลางวัน IPSR SPORT DAY เป็นต้น)