งานสัมมนาวิชาการ เรื่อง “การจัดการเรียนรู้ การจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม”

บุคลากรหอสมุดและคลังความรู้ฯ ถ่ายภาพร่วมกับอาจารย์บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้อำนวยการฝ่าย ฝ่ายบริการความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)

สวัสดีท่านผู้อ่านทุกท่าน เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2560 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) ได้จัดงานการสัมมนาวิชาการ ประจำปี 2560 เรื่อง “การจัดการเรียนรู้ การจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม” ณ ห้องประชุม Convention Hall A,B ชั้น 1 โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ กรุงเทพฯ อ่านรายละเอียดการสัมมนาวิชาการครั้งนี้ได้ที่ลิงค์นี้ คลิก

วัตถุประสงค์ของการจัดสัมมนาในครั้งนี้

1) นำเสนอความก้าวหน้าของการดำเนินการโครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสฉลองพระชนมายุ ๕ รอบ ๒ เมษายน ๒๕๕๘
2) นำเสนอแนวคิดการจัดการเรียนการสอน การบริการสารสนเทศตามแนวทาง Digital Transformation
3) เพื่อส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมทางด้านวิชาการอย่างเป็นรูปธรรมผ่านเทคโนโลยีแบบเปิด ที่มีการจัดการเรื่องการนำทรัพย์สินทางปัญญา
4) เพื่อบูรณาการแนวทางการจัดการเรียนการสอนจากทุกกลุ่มความรู้ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานด้านจดหมายเหตุ พิพิธภัณฑ์ ห้องสมุด ศูนย์การเรียนรู้ และนักวิชาการ อันจะเป็นก้าวสำคัญของแนวทาง Digital Education ของประเทศไทย
5) เพื่อส่งเสริมการร่วมกันสร้างสรรค์องค์ความรู้ทั้งที่เป็นตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ การอาชีพ และการดำเนินชีวิต ผ่านเทคโนโลยีที่เหมาะสม
6) เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างหน่วยงาน และเป็นกรณีศึกษาและแนวทางปฏิบัติที่ดีสำหรับนำไปประยุกต์ใช้ความรู้ในการเรียนการสอนแบบเปิด

สำหรับโครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสฉลองพระชนมายุ ๕ รอบ ๒ เมษายน ๒๕๕๘ เป็นโครงการที่เกิดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่างสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และ สำนักงานคณะกรรมการการ ศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ร่วมมือกันจัดทำขึ้นและได้พัฒนา“คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด : Repository for Open Educational Resources” URL: http://oer.learn.in.th ขึ้นมาเพื่อเปิดให้อาจารย์ ครู ผู้เรียน บุคคลทั่วไป สามารถสืบค้นทรัพยากรด้านการศึกษาที่หลากหลายผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เช่น คลังเก็บภาพ คลิปวิดีโอ แผนภาพ ผังมโนทัศน์ แบบทดสอบ เกมส์การศึกษา สื่อแอนิเมชั่นเพื่อใช้ในการศึกษา ที่ทุกคนสามารถเข้าถึง เพื่อนำมาปรับปรุงและเอาไปใช้สร้างสื่อการเรียนการสอนได้โดยไม่ละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์

ต่อมาได้เชิญหลายหน่วยงานเข้ามร่วมโครงการทั้งจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ซึ่งหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลได้เข้าร่วมสร้างคลัง ทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด : Repository for Open Educational Resources” นี้เช่นเดียวกัน

การสมัมนาวิชาการในครั้งนี้บุคลากรของหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลได้เข้าร่วมการสัมมนาดังกล่าว ประกอบด้วย 1.คุณสุรัสวดี ดิษฐกุล  2. คุณพงศกร ระวิเพียรทรัพย์  3 .คุณสุดารัตน์ พบถาวร 4. คุณธมลพรรณ ปานะวงษ์ 5. คุณศรัณย์ ธรรมทักษิณ 6. ว่าที่ร้อยตรีสิขริน สุวรรณนที

กำหนดการเริ่มจากการเปิดให้ลงทะเบียนเข้าร่วมงานและรับของที่ระลึกในเวลา 8.00 น.- 9.00น.

จุดลงทะเบียนเข้ามร่วงานสัมมนา

ถุงใส่ของที่ระลึก

ของที่ระลึกประกอบด้วยสมุดภาพพระบรมสาทิสลักษณ์ โดย กลุ่มศิลปินรักพ่อหลวง ,หนังสือ AR HIMMAPAN ,สมุดและดินสอสี

ภายในงานมีการจัดแสดงบูทจากหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ซึ่งทุกหน่วยงานให้การสนับสนุนนำทรัพยากรของตนเองเข้าคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิดทั้งหมด

บูทแสดงสินค้า

บรรยากาศภายในงาน

เวลา 09.00น. ประธานกรรมการ
คณะกรรมการกำกับดูแลโครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติฯกล่าวเปิดการสัมมนา

เวลา 10.00 น. เป็นการบรรยายเรื่อง Digital Transformation กับการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป
โดย ดร. อัจฉริยา อักษรอินทร์ ผู้ช่วยรองอธิการบดีสำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

สรุปเนื้อหาของการบรรยายดังต่อไปนี้

Digital Transformation กับการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป การเรียนรู้จะถูกเปลี่ยนแปลงด้วยเทคโนโลยี อาจารย์แนะนำเนื้อหาของหนังสือ 3 เล่ม ดังนี้

Amazon.com

1. The Digital Edge by Mark P. McDonald

Digital EDGE เทคโนโลยีดิจิตอลคืออะไร เราจะทำอะไรได้บ้าง? ศักยภาพของมันเป็นอย่างไร?

เราทุกคนคุ้นเคยกับ ICT อยู่แล้ว  คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร IT technology กับ Digital technology ต่างกันอย่างไร? ถ้าเป็นไอทีจะไม่เน้นสร้าง customer value ไอทีเน้นเรื่องประสิทธิภาพ เน้นเรื่องของการช่วยคำนวณ ไอทีเน้นเรื่องของการทำงานซ้ำๆเดิมแทนมนุษย์ ช่วยการคำนวณที่ต้องใช้ compuing สุงๆ ถ้าคนทำแล้วต้องใช้เวลานาน  ในส่วนของดิจิตอลเทคโนโลยีจะยื่นมือออกไปมากกว่า IT ไม่ใช่แค่ช่วยงานเรา แต่จะทำให้ลูกค้า ผู้ใช้บริกรคนที่เกี่ยวข้องกับเราทั้งในส่วนของ supplier และ customer สะดวกขึ้น ในหนังสือเล่มนี้เน้นว่าจะต้องสร้าง customer value เราจะใช้ปรากฏการ 3 C ในการอธิบายว่าดิจิตอลเหนือกว่า IT อย่างไร

ปรากฏการที่ 1 Connectivity อินเตอร์เน็ตที่มีความเชื่อมโยงกัน
– Internet 1.0 เป็นยุคการสื่อสารทางเดียว
– Internet 2.0 เป็นยุคสื่อสารสองทาง เช่น เว็บบอร์ด
– Internet 3.0 IoT internet of thing อุปกรณ์เครื่องมือต่างๆ เชื่อมโยงกันได้ด้วยโปรโตคอลอินเตอร์เน็ต เริ่มมีระบบสมาร์ทโฮม อุปกรณ์ต่างๆที่เก็บค่าต่างๆในทุกกิจกรรมที่เราทำ
– Internet 4.0 ภาคการเงินการธนาคารคือ Block chain

ปรากฏการที่ 2 Convergence การหลอมรวมกันของคอนเทนท์ ยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ Google MAP เป็นการหลอมรวมของคอนเทน ถ้าเราเปิด map และขับรถเปิดเสียงบอกทางเราไป แต่ถ้าเราจอกเปิด map ดูภาพคำบรรยายดลี้ยงซ้ายเลี้ยวขวาไปยังไร ระยะทางเท่าไหร่ เป็นปรากฏการที่ชัดเจนว่าหลอมรวมคอนเทน เทคโนโลยี

ปรากฏการที่ 3 Capability ดิจิทัลช่วยเสริมความสามารถของคน ยกตัวอย่างเทคโนโลยีที่เห็นได้ชัดคือ
Social Media Mobile Cloud Computing Information ทำให้ความสามารถของคนเพิ่มมากขึ้น

Amazon.com

2. The Innovator’s Dilemma by Clayton M. Christensen

เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้กล่าวถึงแนวคิดเรื่องของ Disruptive Innovation เป็นแนวคิดที่ถูกพัฒนาขึ้นมาโดย Clayton Christensen อาจารย์จาก Harvard ซึ่งปัจจุบันได้รับการยกย่องจากหลายสถาบันให้เป็นนักคิดทางด้านการจัดการอันดับหนึ่งของโลก Christensen เขียนหนังสือชื่อ The Innovators Dilemma ออกมาในปี 1997 ซึ่งตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาแนวคิดในเรื่องของ Disruptive Innovation ก็เริ่มได้รับการยอมรับมากขึ้นเรื่อยๆ

Christensen หาสาเหตุว่าทำไมบริษัทที่มีนวัตกรรมที่ดีๆ ดังๆ ทำไมอยู่ดีดีถึงได้แพ้ เกิดอะไรขึ้นกับบริษัทเหล่านี้
Disruptive Innovation แปลว่า “นวัตกรรมก่อกวน” สิ่งนี้ไม่ได้ก่อกวนผู้ใช้ แต่ไปก่อกวนของที่แพงเกินไป ของที่คนส่วนใหญ่ไม่สามารถหามาใช้ได้หรือมีน้อยเกินไปจนคนส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าถึงได้ อธิบายด้วยกราฟตามรูปด้านล่างนี้

เรตของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีโดยเฉพาะ ICT แกน X แทนอัตราความก้าวหน้าของเทคโนโลยีจะพุ่งขึ้นเรื่อยๆ เส้นประ คือความสามารถในการรับเทคโนโลยีเข้ามาใช้ ยกตัวอย่างเช่น ไอโฟน 10 มีให้ใช้แล้วแต่เรายังไม่ซื้อมาใช้เพราะคิดว่าไม่รู้ว่าเราจะใช้มันไปทำอะไร ชีวิตจริงเราไม่

ไม่ว่าเทคโนโลยีจะก้าวล้ำนำหน้าไปขนาดไหนก็ตาม มันยังขายไม่ได้เพราะเส้นจุดยังตามไม่ทัน
สรุปแล้วคนยังไม่สามารถก้าวหน้าทันตามเทคโนโลยี แต่เทคโนโลยีที่ง่ายๆ คนส่วนใหญ่สามารถหามาใช้งานได้ เข้าถึงได้ง่าย ซื้อหาได้ง่าย จะไปเจอกับเส้นประได้เร็วกว่า

เส้นสีน้ำเงินหนีความสามารถของคนไป ในขณะที่เส้นเขียวสามารถไปเจอกับเส้นประคือเส้นความสามารถของคน และช่องว่างระหว่างเส้นประกับเส้นเขียวมันแคบกว่าเส้นปะกับเส้นนำเงิน แปลว่าคนสามารถเรียนรู้เทคโนโลยีที่ง่ายเร็วกว่า

สิ่งเหล้านี้เรียกว่า Disruptive Innovation

3. Disrupting Class by Clayton Christensen

How Technology is Transforming Education

Disrup Class : How Disruptive Innovation Will Change the Way the Worlds Learns

Technology will be the “disruptive farce” in education by driving chage in :

– Personalized learning
– Student-centered classrooms
– Blended learning

แนวโน้มการเรียนรู้จะเป็นไปแบบ Personalized learning เรียนรู้ด้วยตัวเองในเวลาที่สะดวก Personalized ไม่ใช่เรื่องของคอนเทนท์ แต่ผู้เรียนสามารถเลือกสถานที่ได้ เวลาได้ ยกตัวอย่างคือ MOOC

MOOC คือ Massive Open Online Courses คอร์สที่สามารถเข้าไปใช้ได้ฟรี มีให้เลือกมากมาย มีให้เลือกมากกว่าหลักสูตรในมหาวิทยาลัยปัจจุบันที่มีอยู่ สามารถเรียนได้ทุกที่ทุกเวลาตามความต้องการของผู้เรียน สามารถขอใบประกาศนียบัตรได้เมื่อเรียนจบหลักสูตร 

http://newatlas.com

สรุป Digital Transformation กับการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป

เทคโนโลยีสามารถเปลี่ยนชีวิตเราได้จริง แต่สิ่งที่ยังคงต้องกังวลอยู่ก็คือเรื่องของกฏกติกามารยาทของสังคม
ถ้าเรารู้เท่าทันเทคโนโลยีก่อน เราก็จะได้ประโยชน์จากเทคโนโลยี เพื่อ Customer Value ของเราด้วย

เนื่องจากผู้เขียนรับผิดชอบสรุปเนื้อหาของหัวข้อสัมมนาเรื่อง Digital Transformation กับการเรียนรู้ที่เปลี่ยนไป ในกำหนดการยังมีหัวข้อที่น่าสนใจ ท่านผู้อ่านสามารถอ่านสรุปหัวข้อสัมมนาหัวข้ออื่นได้ที่ลิงค์ด้านล่างนี้ครับ

  • การบรรยาย เรื่อง คลังสื่อ OER เพื่อสังคมสำหรับคนทั้งมวล (Inclusive Society)
    โดย นายสมจิต ประดิษฐ์
    ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดกำแพงเพชร
  • การบรรยาย เรื่อง New Media: AR, VR, AI ผสานพลังเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้ และการบริการสารสนเทศ
    โดย นายอภิชัย เรืองศิริปิยะกุล
    กรรมการผู้จัดการ บริษัท ธิงค เทคโนโลยี จำกัด และ ออส คอร์ปอเรชั่น จำกัด
  • การบรรยายเรื่อง การเก็บและจัดการข้อมูลหนังสืออนุสรณ์ : ฐานข้อมูลขุนนางหัวเมืองชายทะเลภาคตะวันออก
    โดย คุณธนะ บุญศิริ

เสร็จจากการสัมมนาวิชาการ ในช่วงเวลา 18.00 – 20.00 น. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) ได้จัดงานเลี้ยงขอบคุณและมอบโล่ขอบคุณที่ให้การสนับสนุนข้อมูลเข้าระบบ”คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด” และ “คลังบทเรียนออนไลน์แบบเปิด” ภายใต้โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ในการนี้ ดร. รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมด้วยคณะทำงาน “โครงการคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิดของหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลร่วมกับสวทช. (Mahidol Libraries OER) ระยะที่ 1 โครงการนำร่อง” อีกทั้งสมาชิกเครือข่ายผู้เข้าร่วมโครงการจากหลายคณะภายในมหาวิทยาลัยมหิดล เข้ารับโล่ขอบคุณในงานเลี้ยงดังกล่าวด้วย ซึ่งมีรายนามดังต่อไปนี้

1. ดร. รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
2. คูณอนุรักษ์ ก้านจันทร์ นักวิชาการวัฒนธรรม สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล
3. ครูบุบผา ล้วนวิลัย บ้านโขนไทย
4. ครูจุฑารัตน์ บุญประคอง โรงเรียนพัฒนศิลป์การดนตรีและละคร
5. ครูวิมลมาศ นาคสวัสดิ์ โรงเรียนพัฒนศิลป์การดนตรีและละคร
6. นางสาวธมลพรรณ ปานะวงษ์ ผู้ปฏิบัติงานห้องสมุด งานการจัดการความรู้ หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
7. นายพงศกร ระวิเพียรทรัพย์ นักเอกสารสนเทศ ฝ่ายจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
8. อาจารย์พสุ สุขศิริ จากหน่วยงานโครงการจัดตั้งศูนย์เสริมสร้างอุตสาหกรรมชีวภาพจากนวัตกรรม สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
9. นางสาววิภาวี นิละปะกะ นักศึกษาปริญญาโท จากภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
10. นายศรัณย์ ธรรมทักษิณ นักประชาสัมพันธ์ หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
11. นางสาวสุดารัตน์ พบถาวร ตำแหน่งบรรณารักษ์ หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล
12. คุณสุรัสวดี ดิษฐสกุล หัวหน้าห้องสมุดสถาบันพัฒนาสุขภาพอาเซียน หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิด

สุดท้ายนี้ขอขอบคุณ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) อาจารย์บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้อำนวยการฝ่ายบริการความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) คณะทำงานโครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสฉลองพระชนมายุ ๕ รอบ ๒ เมษายน ๒๕๕๘ ที่จัดทำคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิดเพื่อเปิดให้อาจารย์ ครู ผู้เรียน บุคคลทั่วไป สามารถสืบค้นทรัพยากรด้านการศึกษาที่หลากหลายผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ที่ทุกคนสามารถเข้าถึง เพื่อนำไปใช้สร้างสื่อการเรียนการสอนได้โดยไม่ละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์ และขอขอบพระคุณที่ให้เกียรติเชิญหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลเข้าร่วมโครงการดังกล่าวอีกด้วยครับ