ศึกษาดูงานเรื่องบอร์ดเกม ณ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม และสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


ศึกษาดูงานบอร์ดเกม

เมื่อวันพุธที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปศึกษาดูงานเรื่องบอร์ดเกม ณ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม และสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งทั้ง 2 แห่ง มีระบบการจัดการการให้บริการบอร์ดเกมที่ครอบคลุม และมีคุณภาพ เพื่อนำมาพัฒนา การให้บริการ Board Game Café @ Mahidol Library ของหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม
จุดให้บริการบอร์ดเกมของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม ตั้งอยู่ที่ชั้น 6 อาคาร 11 ซึ่งเปิดให้บริการมาประมาณ 2 ปี โดย ได้รับการสนับสนุนจากท่านผู้อำนวยการและอาจารย์จากคณะต่าง ๆ เพื่อให้บริการแก่นักศึกษาได้อย่างครบครันและตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้บริการ

การจัดซื้อ
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม ใช้งบประมาณเดียวกับหนังสือในการจัดซื้อบอร์ดเกมโดยมีการซื้อบอร์ดเกม 2 ครั้ง ใน 1 ปี ใช้งบประมาณครั้งละ 40,000 บาท รวมงบประมาณทั้งหมดที่ใช้ 80,000 บาท/ปี การจัดซื้อบอร์ดเกมจะผ่านตัวแทนจำหน่ายจากร้านลานละเล่น หากบอร์ดเกมมีการชำรุดเสียหายก็จะซื้อทดแทนโดยใช้งบประมาณนี้เช่นกัน ในส่วนของการเลือกบอร์ดเกมเพื่อนำมาให้บริการใช้วิธีเลือกจากการนำเสนอจากอาจารย์ตามคณะที่จะนำบอร์ดเกมมาใช้สอนนักศึกษา และการนำเสนอของนักศึกษา 

การนำเข้าระบบ
เมื่อได้บอร์ดเกมจากการจัดซื้อเรียบร้อยแล้วทางสำนักหอสมุดจะมีผู้ดูแลรับผิดชอบ 1 คน ในการดำเนินการ Catalog บอร์ดเกมเข้าระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha

และได้มีการบอกชื่อเกม คำอธิบายของเกม ราคาของเกม และแบ่งประเภทของจำนวนอุปกรณ์ หรือ Token ต่าง ๆ แพคใส่ถุงอย่างเป็นระเบียบ ติดรหัสของตัวบอร์ดเกม และติด tag RFID ที่ตัวกล่อง ดังภาพด้านล่าง

This slideshow requires JavaScript.

นอกจากนี้ยังมีการสแกนคู่มือ นำตัวสำเนาไว้ที่กล่องบอร์ดเกม ส่วนตัวจริงเก็บไว้ เพื่อป้องกันการชำรุดสูญหาย

การกำหนด Code
ตัวอย่างเช่น BG001
BG      คือ      บอร์ดเกม
001     คือ      บอร์ดเกมที่ได้มาเรียงตามการได้มาก่อนมาหลัง
ดังนั้น BG001 คือ บอร์ดเกม Stone Age (เข้ามาเป็นเกมแรก)

การให้บริการ
1. เปิดให้บริการ วันจันทร์ -วันศุกร์ เวลา 8.30 – 18.00 น. วันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 9.00 – 16.00 น. นักศึกษาหรือผู้ใช้บริการจะนำบอร์ดเกมมาคืนก่อนเวลาปิด 1 ชั่วโมง
2. มีการเขียนรายละเอียดเกี่ยวกับขั้นตอนข้อปฏิบัติ และวิธีการใช้บริการบอร์ดเกม เพื่อแจ้งนักศึกษาหรือผู้ใช้บริการไว้ที่ตรงเคาน์เตอร์บริการ ชั้น 6 โดยขั้นตอนการใช้บริการจะต้องแลกบัตรประจำตัวบัตรนักศึกษาหรือบุคลากรเพื่อยืมบอร์ดเกม ส่วนระยะเวลาการยืมบอร์ดเกมนักศึกษาต้องคืนบอร์ดเกมภายในวันที่ยืมเท่านั้น หากไม่คืนตามกำหนดจะมีอัตราค่าปรับ 100/วัน/รายการ โดยปกติจะให้เล่นบอร์ดเกม ในชั้น 6 บางกรณีหากชั้น 6 เต็ม แล้วนักศึกษาจองห้องที่สามารถใช้เสียงได้ก็จะอนุญาตให้นำไปเล่นได้

This slideshow requires JavaScript.

3. ปัจจุบันมีการให้บริการบอร์ดเกมทั้งสิ้น 47 เกม เปิดเทอมทางสำนักหอสมุดจะมีเกมมาเพิ่มอีก 30 เกม รวมเป็น 77 เกม (เกมที่นักศึกษาหรือบุคลากรที่ชื่นชมมากและเป็นที่นิยมมากจะสั่งซื้อมากกว่า 1 Copy เพื่อรองรับการใช้บริการ)
4. บอร์ดเกมจะถูกจัดเก็บไว้ในห้องกระจกที่นักศึกษาหรือผู้ใช้บริการสามารถมองเห็นได้ หากต้องการจะเล่นเกมไหนสามารถแจ้งเจ้าหน้าที่เพื่อขอใช้บริการได้ หรือสามารถดูเอกสารแจ้งรายละเอียดเกมทั้งหมดที่ให้บริการได้บริเวณเคาน์เตอร์บริการ

This slideshow requires JavaScript.

5. มีเจ้าหน้าที่ให้บริการยืม – คืน จำนวน 2 – 3 คน ทำหน้าที่ให้บริการยืม – คืน ให้คำแนะนำเกี่ยวกับบอร์ดเกม และนับจำนวนอุปกรณ์ หรือ Token ทั้งหมดของเกมที่ยืม – คืนทุกครั้ง เพื่อเป็นการรักษาให้สามารถให้บริการบอร์ดเกมไปได้นาน ๆ เนื่องจากอุปกรณ์บางตัวของบอร์ดเกมถ้าชำรุดสูญหายอาจทำให้ไม่สามารถเล่นหรือนำมาให้บริการได้
6. ในการเล่นเกมแต่ละครั้งนักศึกษาหรือผู้ใช้บริการทุกคนต้องแลกบัตรนักศึกษาและลงทะเบียนเล่นเกมนั้น ๆ โดย ในเอกสารการลงทะเบียนจะทำมาร์คหมายเลขหรือรหัสให้ตรงกับบอร์ดเกม เพื่อให้สะดวกกับการหยิบใช้เพื่อให้บริการ หากนักศึกษาหรือบุคลากรต้องการเปลี่ยนเกมจำเป็นต้องมาลงชื่อใหม่ในเกมใหม่

7. การสอนวิธีการเล่นบอร์ดเกม มีการจัดทำวิธีการเล่นให้สแกนผ่าน QR Code ซึ่งทางเจ้าหน้าที่นำคลิปวิดีโอแนะนำการเล่นบอร์ดเกมจากการเผยแพร่ผ่านทาง Youtube มาให้บริการ นอกจากนี้ทางเจ้าหน้าที่จะเลือกทำคลิปวิดีโอที่ได้รับความนิยมมากที่สุด 5 อันดับแรก โดยการขอความอนุเคราะห์จากนักศึกษาที่มาเล่นบอร์ดเกมเพื่อถ่ายทำ และให้ทางศูนย์มีเดียดำเนินการจัดทำเป็นคลิปเพื่อเผยแพร่ผ่าน Youtube อีกด้วย

ตัวอย่างคลิปวิดีโอที่สำนักหอสมุดจัดทำ

สถิติการใช้บริการ

  1. ได้จากสถิติการยืม – คืน ในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha
  2. ได้จาการการลงทะเบียนการเล่นเกมของนักศึกษา เมื่อครบ 1 เดือน ดำเนินการจัดทำสถิติสรุปรายเดือน เพื่อดูจำนวนการเล่นบอร์ดเกมของนักศึกษาได้

ตัวอย่างการจัดทำสถิติรายเดือน

การประกวดคลิปวิดีโอ “ประชาสัมพันธ์ Board Game”
สำนักหอสมุด จัดกิจกรรมการประกวดคลิปวิดีโอ “ประชาสัมพันธ์ Board Game” โดยให้นักศึกษามหาวิทยาลัยศรีปทุมส่งผลงานเข้าร่วมการประกวดคลิปประชาสัมพันธ์การเล่นบอร์ดเกมชิงเงินรางวัล พร้อมประกาศนียบัตร โดยเลือกบอร์ดเกมที่มีให้บริการเท่านั้น เพื่อให้นักศึกษามีส่วนร่วมกับห้องสมุด และยังเป็นการประชาสัมพันธ์ห้องสมุดอีกอย่างหนึ่งด้วย

ตัวอย่างการประชาสัมพันธ์กิจกรรม

คลิปผลงานที่รับรางวัลชนะเลิศ
ทีมตามล่าหาคนผิด 5 ปีที่รอคอยแม้นานมากแต่เราต้องสืบให้เจอ
จากเกม CS-Files แฟ้มคดีปริศนา

เว็บไซต์

สำนักหอสมุดจัดทำ Website เพื่อแนะนำและอำนวยความสะดวกในการให้บริการบอร์ดเกมแก่ผู้ใช้บริการอีกด้วย

นอกจากการไปศึกษาดูงานบอร์ดเกม ยังได้ไปดูงานในส่วนอื่น ๆ ดังนี้

ชั้น 3 Edutainment Zone
ให้บริการ Internet ห้อง Karaoke ห้องดูหนังมีการให้บริการระบบสตรีมมิ่งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น Netflix, Iflix และ Hulu ห้องฟังเพลง และห้องศึกษากลุ่ม ชั้นนี้จะสามารถใช้เสียงได้ และเป็นโซนที่นักศึกษาให้ความสนใจ

ชั้น 4
ให้บริการหนังสือคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ คณะดิจิทัลมีเดีย และคณะนิเทศศาสตร์ Pocket book หนังสือวรรณกรรม เรื่องสั้น นวนิยาย

ชั้น 5
ให้บริการหนังสือคณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะสารสนเทศศาสตร์ การท่องเที่ยวโรงแรม หนังสือภาษาและวัฒนธรรมจีน หนังสือพิมพ์

ชั้น 6
ให้บริการหนังสือคณะบริหารธุรกิจ คณะบัญชี คณะเศรษฐศาสตร์ มุมตลาดหลักทรัพย์ หนังสือในชั้นนี้มีการจัดหนังสือทั้งไทยและอังกฤษอยู่ในตู้เดียวกัน มีบริการบอร์ดเกม และมีห้องสำหรับซ้อมเต้นอีกด้วย

ชั้น 7
ให้บริการหนังสือคณะนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ กฎหมาย ศึกษาทั่วไป ศาสนา และภาษาอังกฤษ หนังสือคุณธรรม

This slideshow requires JavaScript.

ภาพบรรยากาศโดยรวม

นอกจากนี้ด้านหน้ายังมีการจัดแสดงผลงานของนักศึกษาอีกด้วย

This slideshow requires JavaScript.

ในการเยี่ยมชมครั้งนี้ต้องขอขอบคุณพี่หน่อย คุณณิชาภา ดำจันทร์ ในการประสานงาน และนำชมสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยศรีปทุม นอกจากนี้ต้องขอขอบคุณพี่ ๆ ทุกท่านที่ให้การต้องรับอย่างอบอุ่น และให้ความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการศึกษาดูงานในครั้งนี้

สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดให้บริการบอร์ดเกมมาแล้วประมาณ 1 ปี กว่า ณ ห้องกระจก ชั้น 1 อาคารจามจุรี 9 ปัจจุบันมีการให้บริการบอร์ดเกมทั้งสิ้น 62 เกม

การเปิดให้บริการ
เปิดภาคการศึกษา
วันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 15.00-20.00 น.
วันเสาร์-วันอาทิตย์ เวลา ปิดให้บริการ
ปิดภาคการศึกษา
วันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 14.00-17.00 น.
วันเสาร์-วันอาทิตย์ เวลา ปิดให้บริการ
ช่วงสอบ
ปิดบริการตามระยะเวลาที่ห้องสมุดเปิด 24 ชั่วโมง

การจัดเจ้าหน้าที่ให้บริการ
เปิดภาคการศึกษา ให้บริการเวลา 15.00-20.00 น. แบ่งเจ้าหน้าที่ดูแลเป็น 2 กะ
เวลา 15.00-17.00 น. ให้บริการโดยจัดเจ้าหน้าที่หมุนเวียนมาให้บริการ
เวลา 17.00-20.00 น. ให้บริการโดยเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานนอกเวลา
ปิดภาคการศึกษา ให้บริการเวลา 14.00-17.00 น. ให้บริการโดยจัดเจ้าหน้าที่หมุนเวียนมาให้บริการ

การจัดหาบอร์ดเกม
การจัดหาบอร์ดเกมเพื่อมาให้บริการนั้น มีการคัดเลือกรายชื่อบอร์ดเกมทั้งหมด 2 วิธี ได้แก่
1. ผู้ใช้บริการเสนอรายชื่อบอร์ดเกมและหมากกระดาน โดยจะมีใบข้อเสนอแนะวางไว้ตรงเคาน์เตอร์บริการ (เสนอแนะได้ทั้งบอร์ดเกมและการบริการ) พอครบ 1 เดือน จะรวบรวมว่าเกมใดถูเสนอมาสูงสุด

2. บรรณารักษ์คัดเลือกจากแคตตาล็อก บรรณารักษ์จะเป็นคนศึกษาว่ามีเกมอะไรที่น่าสนใจ ดูเนื้อหาที่ไม่รุนแรง บางครั้งมีอาจจะมีการสอบถามตามร้านขายบอร์ดเกมบ้าง

เกณฑ์ในการคัดเลือกบอร์ดเกมเพื่อนำมาให้บริการ คือ
1. บอร์ดเกมต้องไม่มีเนื้อหารุนแรง
2. ต้องเป็นเกมที่ไม่มีลักษณะต้องห้ามต่าง ๆ เช่นส่อไปในทางอบายมุข

การจัดซื้อบอร์ดเกม
จะดำเนินการ List รายชื่อบอร์ดเกมที่ต้องการซื้อ แล้วนำส่งฝ่ายบริหารเพื่อดำเนินการจัดหาให้และซื้อให้จากร้านต่าง ๆ ซึ่งโดยส่วนใหญ่บอร์ดเกมมีลักษณะเป็นการ์ดกระดาษจึงดำเนินการจักหาซองใสขนากต่าง ๆ สำหรับใส่การ์ดเกมแต่ละชนิด เพื่อรักษาสภาพและยืดอายุการใช้งานให้นานยิ่งขึ้น โดยใช้งบประมาณเดียวกับการซื้อหนังสือ

การวิเคราะห์และลงรายการบอร์ดเกม
วิเคราะห์และลงรายการบอร์ดเกมโดยใช้มาตรฐาน MARC21 และลงรายการบรรณานุกรรมแบบ Resource Description and Access (RDA) เพื่อเป็นไปตามมาตรฐานสากล ในการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศในระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Sierra ทั้งนี้อาจมีการปรับเปลี่ยนการลงรายการบางส่วนเพื่อให้เหมาะสมกับประเภททรัพยากรและการให้บริการ

This slideshow requires JavaScript.

ภาพตัวอย่างการลงรายการบอร์ดเกม

วัสดุและอุปกรณ์ในการเตรียมบอร์ดเกม

  1. สติกเกอร์แผ่นใส
  2. แผ่นรองตัด
  3. กรรไกรและคัตเตอร์
  4. สก๊อตเทปแบบใสและด้าน
  5. ป้ายชื่อบอร์ดเกม
  6. ถุงซิปล็อคขนาดต่าง ๆ
  7. ซองใส่การ์ดบอร์ดเกมขนาดต่าง ๆ

ขั้นตอนการเตรียมบอร์ดเกมเพื่อให้บริการ

  1. ติดป้ายชื่อบอร์ดเกมบริเวณข้างกล่อง โดยในป้ายชื่อจะมีเลขชุดของบอร์ดเกมนั้น ๆ กำกับอยู่ด้วยเพื่อให้ง่ายต่อการสังเกต
  2. ติดสติกเกอร์แผ่นใสบริเวณรหัสบาร์โค้ดและป้ายชื่อบอร์ดเกม เพื่อป้องกันการขูดและหลุดลอก
  3. นำการ์ดของบอร์ดเกมใส่ซองใส (ถ้ามี) เพื่อป้องกันการชำรุดและยืดอายุการใช้งาน
  4. แยกอุปกรณ์และส่วนประกอบภายในกล่องใส่ถุงซิปล็อค เพื่อง่ายต่อการจัดเก็บและลดโอกาสการหลุดร่วงสูญหาย
  5. ตรวจสอบความเรียบร้อย จากนั้นดำเนินการเปลี่ยนสถานะจาก “Cataloging” เป็น “Check Shelves” และนำออกให้บริการ

ขั้นตอนการให้บริการ

1. นักศึกษาเลือกเกมที่สนใจ และหยิบจากตู้เก็บได้เลย

This slideshow requires JavaScript.

2. นำเกมมายืมที่เคาน์เตอร์บริการ โดยใช้บัตรนักศึกษา/บัตรนักเรียน/บัตรบุคลากร ในการดำเนินการยืมกับเจ้าหน้าที่ที่ให้บริการที่เคาน์เตอร์บริการ
3. นำไปเล่นได้ภายพื้นที่ อาคารจามจุรี 9
4. คืนเกมที่เคาน์เตอร์บริการ ภายในเวลา 20.00 น. ของวันที่ยืม
หากพบว่ามีอุปกรณ์ชำรุดเสียหายและทราบว่าใครเป็นคนทำหาย จะมีการปรับตามมูลค่าของเกม หากไม่ทราบว่าใครทำหายในบางเกมยังสามารถเล่นได้อยู่ แต่บางเกมถ้าเล่นไม่ได้และยังเป็นที่นิยมจะดำเนินการซื้อใหม่ และจัดทำป้ายมาติดที่กล่องเพื่อแจ้งว่ามีอุปกรณ์หาย

นอกจากนี้ยังมีนิสิตมหาวิทยาลัยที่มีความเชี่ยวชาญในการเล่นบอร์ดเกมช่วยงานสอนการเล่นบอร์ดเกม โดยมีค่าตอบแทนชั่วโมงละ 100 บาท โดยตั้งเบิกจากโครงการของมหาวิทยาลัยที่สนับสนุนให้นิสิตใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์โดยการทำงานนอกเวลากับหน่วยงานต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัย

 ระเบียบและข้อกำหนดการใช้บริการ

  1. ให้บริการเฉพาะประชาคมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (นิสิต บุคลากร และนักเรียนโรงเรียนสาธิตฯ) และสมาชิกห้องสมุดประเภทรายปี
  2. ผู้ใช้บริการ 1 คน สามารถยืมได้ครั้งละ 1 เกม ระยะเวลาไม่เกิน 5 ชั่วโมง
  3. ผู้ใช้บริการจะต้องจัดเก็บอุปกรณ์ของบอร์ดเกมใส่ในกล่องให้เรียบร้อย ครบถ้วน และนำมาส่งคืนที่เคาน์เตอร์ ก่อนปิดบริการ 10 นาที
  4. อนุญาตให้นำบอร์ดเกมไปเล่นในบริเวณอาคารจามจุรี 9 แต่ไม่อนุญาตให้นำออกนอกบริเวณอาคารโดยเด็ดขาด
  5. หากอุปกรณ์ชำรุดเสียหาย อันเป็นเหตุจากผู้ใช้บริการ ผู้ใช้บริการจะต้องชำระค่าปรับตามมูลค่าจริงของบอร์ดเกมนั้น พร้อมทั้งชำระค่าดำเนินการ 100 บาท
  6. ไม่อนุญาตให้นำอาหารและเครื่องดื่มเข้ามารับประทานภายในพื้นที่บริการ โดยอนุญาตเฉพาะเครื่องดื่มที่บรรจุในแก้วหรือขวดที่มีฝาปิดแน่นหนาเท่านั้น

สถิติการใช้บริการ
1. สถิติการยืมคืนได้จากระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Sierra
2. สถิติคนเข้าใช้บริการโดยเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการนับจากจำนวนผู้เข้าใช้
ในส่วนของการประเมินความพึงพอใจจะไม่ได้เป็นการประเมินเฉพาะจุดให้บริการบอร์ดเกม แต่จะเป็นใบประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ อาคารจามจุรี 9 โดยรวม แต่ถึงกระนั้นก็ยังมีกล่องรับความคิดเห็นสำหรับให้ผู้ใช้บริการเสนอรายชื่อบอร์ดเกมที่อยากให้จัดซื้อเพิ่มในครั้งถัดไป

ผลการค้นหาบอร์ดเกมในเว็บไซต์สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในการเยี่ยมชมครั้งนี้ต้องขอขอบคุณอภิวัฒน์ แก้วหะวงษ์ (คุณบอล) ในการประสานงาน และให้ความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการศึกษาดูงานในครั้งนี้ค่ะ

 

 


Mahidol University Library and Knowledge Center @ 2019