อบรมหลักสูตร “เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ระดับหัวหน้างาน (จป.หัวหน้างาน)” แบบ Public ครั้งที่ 4/2562 ระหว่างวันจันทร์ที่ 8 ถึงวันอังคารที่ 9 กรกฎาคม 2562


อบรมหลักสูตร “เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ระดับหัวหน้างาน (จป.หัวหน้างาน)” แบบ Public ครั้งที่ 4/2562

ระหว่างวันจันทร์ที่ 8 ถึงวันอังคารที่ 9 กรกฎาคม 2562

มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องความปลอดภัย อาชีวอนามัยทั้งของบุคลากรผู้มาปฏิบัติงาน และผู้มารับบริการทุกคน รวมไปถึงสภาพแวดล้อมของมหาวิทยาลัย และชุมชนโดยรอบจึงวางแนวทางที่จะพัฒนา ระบบความปลอดภัยอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม โดยได้แต่งตั้งคณะกรรมการ และคณะอนุกรรมการความปลอดภัยในด้านต่างๆ รวมทั้งจัดตั้ง ศูนย์บริหารความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม (COSHEM) = Center for Occupational Safety, Health and Environment Management ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ http://www.coshem.mahidol.ac.th/aboutus.html             

          หนึ่งในภารกิจหลักของ COSHEM คือ จัดการฝึกอบรมและให้ความรู้ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อมให้แก่บุคลากรและนักศึกษา จึงเป็นที่มาของการที่หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลได้ตอบสนองนโยบายของมหาวิทยาลัย โดยส่งผู้เขียนไปเข้าร่วมอบรมในครั้งนี้ ในหลักสูตร “เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ระดับหัวหน้างาน (จป.หัวหน้างาน)” แบบ Public ครั้งที่ 4/2562 ระหว่างวันจันทร์ที่ 8 ถึงวันอังคารที่ 9 กรกฎาคม 2562 ณ ห้องประชุมทวีวัฒนา 2 ศูนย์ปฏิบัติการโรงแรมศาลายาพาวิลเลียน ชั้น 6 อาคารวิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา

เอกสารประกอบการอบรม

ผู้เขียน นางสาวิตรี บุญปาลิต หัวหน้างานเผยแพร่ผลงานวิชาการของมหาวิทยาลัย ฝ่ายคลังความรู้ ได้มีโอกาสเข้าร่วมอบรมพร้อมกับ นางสาวจันทรา เทพอวยพร หัวหน้าห้องสมุดวิทยาเขตราชวิถี นายกฤษฎา แก้วผุดผ่อง หัวหน้างานเทคโนโลยีสารสนเทศ และ นายธนภัทร ลีพุฒิธรากุล หัวหน้างานเทคโนโลยีการศึกษา

จากซ้ายไปขวา : นายธนภัทร ลีพุฒิธรากุล นางสาวจันทรา เทพอวยพร นางสาวิตรี บุญปาลิต และนายกฤษฎา แก้วผุดผ่อง

เริ่มปฏิบัติภารกิจแรกด้วยการทดสอบความรู้ก่อนการอบรม (ข้อสอบพรีเทสต์) ว่าเรามีความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัย อาชีวอามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน มากน้อยแค่ไหน มีคำถามทั้งหมด 15 ข้อ (ไม่อยากจะบอกว่าได้เท่าไร)

ต่อจากนั้นก็เริ่มเข้าสู่โหมดของการบรรยายเนื้อหาวิชา ซึ่งพวกเราจะต้องเรียนทั้งหมด 4 หมวด

วันแรกเรียนหมวดที่ 1 ว่าด้วยเรื่องความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน และบทบาทหน้าที่ของหัวหน้างาน (ปฏิบัติการ) กับหมวดที่ 3 ว่าด้วยเรื่องการค้นหาอันตรายจากการทำงาน (ปฏิบัติการ) โดย อาจารย์ ดร.วรกมล บุณยโยธิน จากภาควิชาอาชีวอามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากร (คนยืนกลาง)

วันที่สอง เรียนหมวดที่ 2 ว่าด้วยเรื่องกฎหมายความปลอดภัย อาชีวอามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และหมวดที่ 4 ว่าด้วยเรื่องการป้องกันและควบคุมอันตราย โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นพนันท์ นานคงแนบ จากภาควิชาอาชีวอามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากร  (เสียดายไม่ได้ชักภาพร่วมกับวิทยากร เพราะมัวแต่นั่งทำข้อสอบโพสต์เทสต์ กลัวไม่ผ่าน แล้วต้องมาอบรมใหม่ เสียดายเงินหลวง)

เมื่อเรียนจบทั้งสองวัน จะมีการทำแบบทดสอบหลังเรียนว่าเรามีความรู้เพิ่มขึ้นไหม แล้วทำข้อสอบผ่านเกณฑ์ไหม (ต้องได้คะแนนอย่างน้อย 12 จาก 15 คะแนน นะคะ จึงจะผ่าน)   พร้อมทั้งได้รับวุฒิบัตรเป็นเครื่องยืนยันว่าเราผ่านการอบรมหลักสูตรนี้แล้ว

เนื้อหาสาระ ทั้ง 4 หมวดน่าสนใจ และเป็นประโยชน์มากทีเดียว ผู้เขียนจึงขอบอกกล่าว เล่าขาน พอเป็นสังเขป ดังนี้

หมวดที่ 1 ว่าด้วยเรื่องความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน และบทบาทหน้าที่ของหัวหน้างาน (ปฏิบัติการ)

หมวดที่ 2 กฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

หมวดที่ 3 การค้นหาอันตรายจากการทำงาน

หมวดที่ 4 การป้องกันและควบคุมอันตราย

หมวดที่ 1 ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน และบทบาทหน้าที่ของหัวหน้างาน (ปฏิบัติการ)

ความหมาย ความปลอดภัย อาชีวอามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

คำว่า อาชีวะ หมายถึง การเลี้ยงชีพ การประกอบอาชีพ หรือคนที่ประกอบอาชีพทุกสาขาวิชาชีพ

คำว่า อนามัย/สุขภาพ หมายถึงความสมบูรณ์ทางร่างกาย จิตใจ และการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมด้วยดี ไม่ใช่เพียงแต่ความปราศจากโรค หรือทุพพลภาพเท่านั้น (องค์การอนามัยโลก, 2541)

ความปลอดภัย การปราศจากสภาพการณ์ที่อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุ และความเสี่ยง

เป้าหมาย : ผู้ประกอบอาชีพทำงานด้วยความปลอดภัยมีสุขภาพกายและใจที่สมบูรณ์ โดยปราศจากอุบัติเหตุจากการทำงาน และปราศจากโรค / ความเจ็บป่วยและขอบเขตงานอาชีวอนามัย ต้องมีการสืบค้น/ตระหนัก  รู้ว่ามีความเสี่ยงอยู่ตรงไหน  มีการประเมิน  และมีการควบคุม

ปัจจัยเสี่ยงด้านสภาพแวดล้อมในการทำงาน มี 4 ปัจจัยหลัก คือ ปัจจัยทางเคมี เช่น ฝุ่น ฟูม เกิดจากการเชื่อม ควัน ละออง ก๊าซ ไอระเหย ปัจจัยทางกายภาพ เช่น เสียง อุณหภูมิที่ผิดปรกติ รังสี ความดันที่ผิดปรกติ แสง การสั่นสะเทือน ปัจจัยทางชีวภาพ เช่น สารจุลินทรีย์ Arthropods Allergen Toxin ปัจจัยทางจิตวิทยา / การยศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อมในการทำงาน ทำให้เกิดโรค Office Syndrome คือโรคที่เกิดจากการทำงานสำนักงาน ซึ่งทำงานกับเอกสารและคอมพิวเตอร์ ท่าทางการทำงาน การนั่งทำงาน การเคลื่อนไหวร่างกาย คุณภาพอากาศภายในอาคาร

ปัจจัยเสี่ยงด้านความปลอดภัยในการทำงาน เช่น ขาดเครื่องกำบัง หรือเครื่องกำบังไม่เหมาะสม ขาดอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล อุปกรณ์ เครืองมือชำรุด สถานที่ทำงานคับแคบ จำกัด ขาดระบบเตือนภัย อันตรายจากไฟไหม้ การระเบิด ไม่มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย

บทบาทหน้าที่ของ จป.หัวหน้างาน มีหลัก 3 ข้อ ดังนี้ 1.กำกับดูแลให้ลูกจ้างในหน่วยงานที่รับผิดชอบปฏิบัติตามข้อบังคับและคู่มือว่าด้วยความปลอดภัยในการทำงาน 2. วิเคราะห์งานในหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อค้นหาความเสี่ยงหรืออันตรายเบื้องต้น 3. สอนวิธีการปฏิบัติงานที่ถูกต้องแก่ลูกจ้างในหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

หมวดที่ 2 กฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

ก. การบริหารกฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของกระทรวงแรงงาน

ข. สาระสำคัญของกฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำางานและการนำกฎหมายไปสู่การปฏิบัติ

กฎหมายหลักที่ใช้ประจำ ได้แก่

– พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐายในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย พ.ศ. 2556

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ. 2558

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2559

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับรังสีไอออน พ.ศ. 2547

– กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานในที่อับอากาศ