หอสมุดและคลังความรู้ฯ ได้รับรางวัล G-Green ระดับดีเยี่ยม (ทอง)


หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล ได้รับรางวัล G-Green สำนักงานสีเขียว ระดับดีเยี่ยม (ทอง) จากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม

เมื่อวันพุธที่ 30 มกราคม 2562 ดร.รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล เข้ารับโล่รางวัล G-Green สำนักงานสีเขียวระดับดีเยี่ยม (ทอง) จากพลเอกสุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในงานพิธีมอบรางวัลตราสัญลักษณ์ G-Green ระดับประเทศ ประจำปี 2561 จัดโดย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ณ ห้อง Grand Ballroom โรงแรมรามากาเด้นส์ กรุงเทพมหานคร

ตราสัญลักษณ์ G-Green เป็นรางวัลที่สนับสนุนและส่งเสริมหน่วยงานที่มีการผลิต การบริการ และการบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ก่อตั้งครบ 12 ปีในปีนี้ มีหน่วยงานที่เข้ารับรางวัลระดับดีเยี่ยม (ทอง) จำนวน 90 แห่ง ระดับดีมาก (เงิน) จำนวน 67 แห่ง และระดับดี (ทองแดง) จำนวน 54 แห่ง จำแนกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

  1. Green Production (การผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม) สถานประกอบการขนาดกลางและขนาดเล็ก (OTOP) ได้รับรางวัลดีเยี่ยม จำนวน 7 แห่ง ระดับดีมาก จำนวน 9 แห่ง และระดับดี จำนวน 8 แห่ง
  2. Green Hotel (โรงแรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม) โรงแรมที่ได้รับรางวัลระดับดีเยี่ยม จำนวน 23 แห่ง ระดับดีมาก จำนวน 32 แห่ง และระดับดี จำนวน 17 แห่ง
  3. Green Office (สำนักงานสีเขียว) สำนักงานที่ได้รับรางวัลระดับดีเยี่ยม จำนวน 60 แห่ง ระดับดีมาก จำนวน 26 แห่ง และระดับดี จำนวน 29 แห่ง

นโยบายของสำนักงานสีเขียว (Green Office) คือ มุ่งเน้นให้สำนักงาน หรือกิจกรรมต่าง ๆ ภายในสำนักงาน ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด ใช้ทรัพยากรและพลังงานอย่างคุ้มค่า มีแนวทางในการจัดการของเสียอย่างมีประสิทธิภาพ รวมไปถึงการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และที่สำคัญต้องปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมาในปริมาณที่ต่ำด้วย

ส่วนงานของมหาวิทยาลัยมหิดล ที่ได้รับรางวัลสำนักงานสีเขียว ระดับดีเยี่ยม (ทอง) ได้แก่ 1) สำนักงานอธิการบดี 2) หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล และ 3) คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์

ส่วนห้องสมุดมหาวิทยาลัยและสมาชิกเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว (Green Library Network) ที่ได้รับรางวัลสำนักงานสีเขียว ระดับดีเยี่ยม (ทอง) ได้แก่  1) สำนักหอสมุดกลาง สถาบันเทคโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  2) ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี 3) หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล และ 4) งานห้องสมุด กองบริการกลาง สำนักงานวิทยาเขตศรีราชา มหาวิทยาลัยเกษรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา

เส้นทางสู่ความเป็นสำนักงานสีเขียว (Green Office) ระดับดีเยี่ยม (ทอง) ของหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล 

 1. นโยบายสนับสนุนการดำเนินงาน

มหาวิทยาลัยมหิดล มีนโยบายที่ชัดเจนมาก ในการเป็นมหาวิทยาลัยเชิงนิเวศน์ (Eco University)  ส่งเสริมให้ทุกส่วนงานช่วยกันอนุรักษ์พลังงานและใส่ใจสิ่งแวดล้อม และการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์ด้านการบริหารจัดการเพื่อความยั่งยืน จนกระทั่งได้รับการจัดอันดับจาก UI GreenMetric World University Ranking ให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว อันดับที่ 1 ของประเทศไทย หอสมุดและคลังความรู้ฯ ได้ดำเนินการสนองนโยบายดังกล่าวของมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังเข้าร่วมเป็นเป็นสมาชิกเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว (Green Library Network)  ซึ่งเป็นความร่วมมือทางวิชาการระหว่างห้องสมุดต่าง ๆ ในประเทศไทย เพื่อการพัฒนาการบริการความรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันมีห้องสมุดที่เป็นสมาชิกเครือข่ายห้องสมุดสีเขียวจำนวนกว่า 50 แห่ง นอกจากนั้น หอสมุดและคลังความรู้ฯ ยังเป็น 1 ใน 10 ห้องสมุดนำร่อง ที่ผ่านการประเมินมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว ประจำปี พ.ศ. 2559 ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีแรก และได้รับประทานเกียรติบัตรห้องสมุดสีเขียว จากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ในงานประชุมใหญ่สามัญประจำปีและประชุมวิชาการของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ  เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2560

ต่อมาในปี พ.ศ. 2561 หอสมุดและคลังความรู้ฯ ได้ก้าวต่อไปสู่การเป็นสำนักงานสีเขียว ชูคำขวัญ Mahidol Library Go Green Office ประกาศนโยบายการเป็นห้องสมุดสีเขียว (Green Library) และสำนักงานสีเขียว (Green Office) ใช้มาตรการต่างๆ ในการขับเคลื่อน จัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจ และการตระหนักรู้ของบุคลากร มุ่งหน้าสู่เป้าหมายต่อไป คือ สมัครเข้ารับการตรวจประเมินสำนักงานสีเขียว (Green Office) หรือสำนักงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

2. ผลคะแนนที่ได้รับตามเกณฑ์ Green Office 7 ด้าน

เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2561 หอสมุดและคลังความรู้ฯ เข้ารับการตรวจประเมินผลการดำเนินงานด้านการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมภายในสำนักงานอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประจำปี 2560 จากคณะกรรมการตรวจประเมินสำนักงานสีเขียว (Green Office) กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ผลปรากฎว่าได้คะแนนรวม 90.5

และเนื่องจากเป็นสำนักงานที่มีคะแนนรวมมากกว่าร้อยละ 90 ขึ้นไป จึงได้รับการตรวจประเมินซ้ำอีกครั้งหนึ่ง โดยคณะกรรมการตรวจประเมินสำนักงานสีเขียว (Green Office) ระดับประเทศ เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2561 ต่อมา ในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2561 ได้รับหนังสือจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม แจ้งผลคะแนนอย่างเป็นทางการ ว่า ผ่านเกณฑ์การประเมินสำนักงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ในระดับดีเยี่ยม (ทอง) ด้วยคะแนนร้อยละ 95.12 ซึ่งข่าวนี้สร้างความดีใจและภาคภูมิใจให้แก่บุคลากรชาวหอสมุดและคลังความรู้ฯ เป็นอย่างยิ่ง

3. จุดเด่นที่ทำให้ได้รับรางวัลในปีนี้

ข้อดีและจุดเด่นของหอสมุดและคลังความรู้ฯ ที่คณะกรรมการแจ้งให้ทราบโดยเขียนไว้ในรายงานผลการตรวจประเมิน ได้แก่ การมีนโยบายสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจน การสื่อสารประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางต่าง ๆ เป็นไปอย่างทั่วถึง มีการสื่อสารให้บุคลากรทราบและจดจำได้ง่ายด้วยคำขวัญ “Mahidol Library Go Green Office” มีการแต่งตั้งคณะกรรมการด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มแข็งและมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินงานสำนักงานสีเขียวเป็นอย่างดี มีการจัดประชุมโดยใช้ระบบ e-meeting การจัดเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม ในการประชุมใช้ระบบบริการตนเอง ลดการใช้พลาสติก และมีนโยบาย No Foam โดยเด็ดขาด กิจกรรมอื่น ๆ ที่ทำได้ดี ได้แก่ กิจกรรม 5ส กิจกรรม big cleaning day การซ้อมหนีไฟและระบบดับเพลิง โครงการปิดไฟทุกเที่ยงวัน MU Light Out จากสถิติย้อนหลัง 3 ปีพบว่า เจ้าหน้าที่ใช้ไฟฟ้าและน้ำประปาได้อย่างประหยัด มีการขนส่งแบบประหยัดพลังงาน โดยใช้จักรยาน รถราง มีบริการรถรับส่งหนังสือ Book Delivery Service วิ่งระหว่างเขต เพื่อช่วยลดก๊าซเรือนกระจกของผู้ใช้บริการห้องสมุด เจ้าหน้าที่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องการจัดซื้อสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการคำนวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกเป็นอย่างดี มีการใช้กระดาษ reuse พิมพ์เอกสาร 2 หน้า การคัดแยกขยะ recycle และนำไปจำหน่ายที่ธนาคารขยะของมหาวิทยาลัย มีการติดตั้งถังดักไขมันบริเวณที่ล้างภาชนะ บริเวณโดยรอบสำนักงานไม่มีมลพิษทางอากาศและเสียง  มีการดำเนินงานปรับปรุงแก้ไขจุดบกพร่องในเรื่องความเข้มของแสงสว่างภายในห้องสมุดที่ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน จัดทำโครงการ Happy Relax เพิ่มพื้นที่สีเขียวให้บุคลากรได้ใช้ประโยชน์และพักผ่อนหย่อนใจ รักษาความสะอาดและควบคุมสัตว์พาหะนำเชื้อ มีห้องจัดแสดงพิพิธภัณฑ์โสตทัศนูปกรณ์และอุปกรณ์สำนักงานโบราณ ซึ่งถือเป็นแนวคิดที่ดีในการใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด

ความสำเร็จดังกล่าว เกิดจากความสามัคคีร่วมแรงร่วมใจกันของบุคลากรทุกคนในอาคารหอสมุดและคลังความรู้ฯ ที่ช่วยกันคนละไม้คนละมือในการพัฒนาปรับปรุงการทำงานในความรับผิดชอบให้เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด ด้วยความรักองค์กร มีคณะทำงานและผู้นำกลุ่มที่มีความศรัทธาและมุ่งมั่นต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างไม่ย่อท้อ และที่สำคัญคือ การมีพี่เลี้ยงที่มีประสบการณ์มากกว่า จากหน่วยงานภายนอกคอยช่วยเหลือให้คำแนะนำ และช่วยสอบทานการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่องเป็นระยะ โดยเฉพาะ รศ.ดร. สยาม อรุณศรีมรกต รองคณบดีฝ่ายมาตรฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อมและวิเทศสัมพันธ์ คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ และคุณไพรัตน์ แดงเอม หัวหน้างานบริการกลางและยานพาหนะ กองบริหารงานทั่วไป สำนักงานอธิการบดี  เป็นพี่เลี้ยงคนสำคัญ ซึ่งทางหอสมุดและคลังความรู้ฯ ขอขอบพระคุณทั้งสองท่าน มา ณ ที่นี้

4. จุดที่ยังต้องปรับปรุงแก้ไขต่อไป

แม้ว่า เจ้าหน้าที่ของหอสมุดและคลังความรู้ฯ จะมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของการคำนวณปริมาณก๊าซเรือนกระจก แต่ยังดำเนินกิจกรรมได้ไม่ต่อเนื่อง และควรกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายให้เห็นผลชัดเจน การบันทึกปริมาณขยะยังไม่ครบถ้วนทุกประเภท และควรเพิ่มกลยุทธ์ในการสื่อสารกับนักศึกษาและผู้ใช้บริการห้องสมุดในการทิ้งขยะอย่างถูกต้อง ปรับปรุงอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อลดการใช้ไฟฟ้าภายในอาคารมากขึ้น เช่น ใช้ solar cell ปรับเปลี่ยนเครื่องปรับอากาศภายในห้องโถง พื้นที่ทำงาน และพื้นที่บริการนักศึกษา ให้สามารถประหยัดพลังงานได้มากขึ้น ปรับเปลี่ยนหลอดไฟ LED เพื่อประหยัดพลังงานและให้มีความเข้มของแสงที่ได้มาตรฐานอย่างทั่วถึงทั้งอาคาร

5. นโยบาย ทิศทาง และโครงการที่จะทำต่อไปในอนาคต

สนับสนุน ส่งเสริม และเชิญชวนให้ห้องสมุดคณะ/สถาบันทุกแห่งของมหาวิทยาลัยมหิดล (ทั้งในสังกัดและนอกสังกัดของหอสมุดและคลังความรู้ฯ) เข้าร่วมโครงการห้องสมุดสีเขียว (Green Library) และก้าวต่อไปจนถึงสำนักงานสีเขียว (Green Office) ให้ได้ทุกห้องสมุด วางแนวทางเพื่อให้ความเป็นสำนักงานสีเขียวของหอสมุดและคลังความรู้ฯ ประสบความสำเร็จและมีความยั่งยืน โดยการรณรงค์ให้บุคลากรทุกคนตระหนักรู้และทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมให้น้อยที่สุด ใช้ทรัพยากรและพลังงานอย่างประหยัดและคุ้มค่า จัดการขยะของเสียอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ ส่วนในระดับองค์กร หอสมุดและคลังความรู้จะดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ และติดตามตัวเลขสถิติผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อควบคุมให้มีปริมาณต่ำ เป้าหมายที่หอสมุดและคลังความรู้ฯ จะดำเนินการต่อไป คือ การก้าวเข้าสู่การรับรองมาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001:2015 และมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ ISO 90001:2015

6. ฝากทิ้งท้าย
การได้รับรางวัล G-Green ระดับดีเยี่ยม (ทอง) เป็นกำลังใจอย่างยิ่งต่อชาวหอสมุดและคลังความรู้ฯ ทุกคน  โดยส่วนตัวเห็นว่า ระบบพี่เลี้ยง (Mentoring) ที่ช่วยเหลือกันระหว่างส่วนงานภายในมหาวิทยาลัยมหิดล และระหว่างเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว เป็นสิ่งที่ดี เพราะจะช่วยประคับประคองกัน ทำให้สามารถพากันก้าวไปสู่ความเป็นสำนักงานที่เป็นมิตรต่อสิงแวดล้อมในระดับดีเยี่ยม (ทอง) ได้สำเร็จ และก้าวต่อไปสู่เป้าหมายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ ตามที่มุ่งหวัง

และที่สำคัญ คือ หวังให้บุคลากรและนักศึกษาทุกคนในมหาวิทยาลัยมหิดล ที่ตั้งปณิธานไว้ว่าจะเป็นปัญญาของแผ่นดิน (Wisdom of the Land) สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและตระหนักถึงการกระทำของเราที่อาจมีผลกระทบต่อโลกทั้งทางตรงและทางอ้อม มาช่วยกันลดก๊าซเรือนกระจก มาช่วยกันรักษาโลกใบนี้ไว้ ให้เป็นโลกที่น่าอยู่น่าอาศัยตลอดไป


Mahidol University Library and Knowledge Center @ 2019