ศูนย์บริการห้องสมุดอัตโนมัติห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน (National Taiwan University Library)


ศูนย์บริการห้องสมุดอัตโนมัติห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน

(ที่มา : National Taiwan University Library)

เมื่อวันที่ 11 – 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปเข้าร่วมประชุมวิชาการระดับนานาชาติ 2019 international Conference on Library and Information Science ณ มหาวิทยาลัยครูแห่งชาติไต้หวัน (National Taiwan Normal University) เดินทางไปนำเสนอผลงานร่วมกับคุณอุทัยวรรณ สุวรรณยั่งยืน นักวิชาการพัฒนาคุณภาพ หอสมุดและคลังความรู้ฯ อ่านบล็อคของคุณอุทัยวรรณได้ที่ลิงค์นี้ คลิก

ในวันที่ 11 กรกฎาคม 2562 ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปศึกษาดูงานศูนย์บริการห้องสมุดอัตโนมัติห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ได้ชมการทำงานของระบบ Auto Lib. ซึ่งเป็นการประยุกต์นำเทคโนโลยีการจัดการคลังสินค้าอัตโนมัติมาใช้กับห้องสมุดได้อย่างน่าสนใจ ผู้เขียนจึงขอเขียนเล่าประสบการณ์การดูงานในครั้งนี้ดังนี้

ศูนย์บริการห้องสมุดอัตโนมัติห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ได้นำระบบ Automated storage and retrieval system หรือ Auto Lib. เป็นระบบจัดเก็บและเรียกคืนหนังสืออัตโนมัติด้วยโรบอท ควบคุมการทำงานโดยใช้คอมพิวเตอร์ควบคุม มีซอฟแวร์บริหารจัดการคลังหนังสือที่มีความแม่นยำสูงและรวดเร็ว ประหยัดพื้นที่ได้มากถึง 5 เท่า ด้วยขนาดความกว้าง 38.9 เมตร ความยาว 15.6 เมตร และความสูง 10.3 เมตร ช่วยลดระยะเวลาของผู้อ่านหนังสือที่ต้องการค้นหาหนังสือ ใช้เวลาเพียง 2 นาที ระบบก็สามารถนำหนังสือมาส่งให้ผู้อ่านได้ ระบบอัตโนมัติช่วยให้ลดจำนวนเจ้าหน้าที่ลงและเพิ่มความปลอดภัยในการจัดเก็บหนังสือมากขึ้น

ศูนย์บริการห้องสมุดอัตโนมัติห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน Auto Lib. อยู่ที่ชั้น 1 ของอาคารเรียน  Multi Purpose Classroom Building เป็นระบบห้องสมุดอัติโนมัติแห่งแรกในประเทศจีน และสามารถรวบรวมหนังสือได้ทั้งหมด 1.2 ล้านเล่ม แต่ใช้พื้นที่จัดเก็บหนังสือได้น้อยลงกว่าแบบดังเดิม ระบบ Auto Lib. ช่วยให้ห้องสมุดมีประสิทธิภาพในการจัดการอย่างเต็มรูปแบบและมอบประสบการณ์ใหม่ให้กับผู้อ่านซึ่งช่วยประหยัดเวลาและตรงตามความต้องการ ระบบ Auto Lib ของห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ดำเนินการสร้างโดยบริษัท NIPPON FILING CO.,Ltd ประเทศญี่ปุ่น  เพิ่งเริ่มใช้งานมาประมาณ 1 ปี

วีดีโอการทำงานของระบบ NTU Auto Lib. 

หลักงานทำงาน

F1 Floor Pick up / Return Station
(ที่มา : National Taiwan University)

ระบบ Auto Lib. ประกอบด้วย Workstation Circulation สองตัวติดตั้งอยู่ที่ชั้น F1 สำหรับบริการส่งมอบและคืนหนังสือให้กับผู้ใช้บริการ อีกหนึ่งตัวติดตั้งอยู่ที่ชั้น B1 สำหรับการทำงานหลังบ้านของเจ้าหน้าที่

Component equipment
(ที่มา : 廣運集團)

ตัว Workstation Circulation จะมีลิฟท์แนวตั้ง 2 ไว้คอยลำเลียงหนังสือ ในส่วนของชั้นวางหนังสือ (Racks) มีขนาดความกว้าง 38.9 เมตร ความยาว 15.6 เมตร และความสูง 10.3 เมตร มี Stacker cranes แนวตั้ง 4 ตัวทำหน้าที่เลือกลังเก็บหนังสือ (Containers) เพื่อนำมาส่งให้กับรถเข็นแนวนอนและส่งไปยังสายพานลำเลียงขึ้นลิฟท์ต่อไป

(ที่มา : National Taiwan University)

ในส่วนของลังเก็บหนังสือ (Containers) จะมี 4 ขนาดแต่ละขนาดมีสีแตกต่างกัน สีเขียว สำหรับหนังสือขนาด A5, สีเหลืองสำหรับหนังสือขนาด A4, สีน้ำเงินสำหรับหนังสือขนาด B5 และสีชมพูสำหรับขนาดอื่นๆ

วีดีโอสาธิตการจัดเก็บหนังสือเข้าระบบ NTU Auto Lib.

สำหรับการจัดเก็บหนังสือเข้าระบบ Auto Lib. เจ้าหน้าที่จะมีรถเข็นไว้สำหรับวัดขนาดหนังสือว่าหนังสือมีขนาดเท่าใด A5, A4, B5 หรืออื่นๆ เมื่อวัดขนาดหนังสือแล้วเจ้าหน้าที่จะกดเรียกลังเก็บหนังสือ (Containers) บนหน้าจอของระบบ Auto Lib. ตามขนาดที่ต้องการใช้เวลา 2 นาทีลังหนังสือก็จะมาถึง

ลังเก็บหนังสือ (Containers) นี้ไม่จำเป็นต้องแยกประเภทหนังสือหรือหมวดหมู่ ขอเพียงเลือกขนาดให้ตรงกับลังเก็บหนังสือก็พอ ตัวระบบจะบันทึกบาร์โค๊คของลังเก็บหนังสือคู่กับรหัสของหนังสือและส่งต่อเข้าไปยังชั้นวางหนังสือ (Racks) ต่อไป

เมื่อผู้ใช้ต้องการยืมหนังสือก็แค่เพียงทำรายการบนระบบยืมคืนจากนั้นระบบ Auto Lib. ก็จะนำลังเก็บหนังสือที่มีหนังสือเล่มนั้นอยู่ออกมาให้เจ้าหน้าที่ จากนั้นเจ้าหน้าที่ก็สแกนบาร์โค๊ดหนังสือบันทึกรายการยืมและส่งหนังสือให้ผุู้ใช้ต่อไป


Mahidol University Library and Knowledge Center @ 2019