UX Design using Library Analytics


เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2562 ผู้เขียนมีโอกาสได้เข้าร่วมสัมมนาทางวิชาการเรื่อง I-School and data science : knowledge and experience from  South Korea ณ ห้องกิจกรรม ชั้น 2 หอสมุดป๋วย อึ๊งภากรณ์  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต จัดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่างสาขาบรรณารักษศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีการบรรยายทั้งสิ้น 5 หัวข้อ โดยใน Blog นี้ผู้เขียนขอแบ่งปันความรู้ที่ได้รับฟังจากการบรรยายเรื่อง การออกแบบประสบการณ์ให้ผู้ใช้งานด้วยข้อมูลเชิงพฤติกรรม (UX Design using Library Analytics) โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์เอกรินทร์ ยลระบิล ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

บรรยากาศภายในงานสัมมนา
ภาพจาก : สาขาวิชาบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

UX Design หรือ User Experience Design เป็นการใช้ข้อมูลจากพฤติกรรมของผู้รับบริการเพื่อเป็นแนวทางในการออกแบบรูปแบบบริการที่ตรงกับความต้องการมากที่สุด โดยในกรณีศึกษาของหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์นั้น เหตุผลที่มีการนำ UX Design มาใช้ในหอสมุดฯ เนื่องจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การเลือกใช้ข้อมูลในการช่วยตัดสินใจ รวมถึงปัญหาด้านงบประมาณที่จำกัด ทำให้หอสมุดฯ จำเป็นต้องศึกษาพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของผู้รับบริการ Lifestyle และเครื่องมือต่างๆ ที่นำมาประยุกต์ใช้ ทั้งนี้ในการศึกษาข้อมูลจาก Secondary sources ของหอสมุดฯ พบคำที่อธิบายลักษณะการบริการของห้องสมุดในสมัยใหม่ได้ชัดเจน นั่นคือคำว่า “UBIQUITOUS” หมายถึงการให้บริการทุกที่ ทุกเวลา ทุกเครื่องมือ ไม่ยึดติดแค่ทางกายภาพ รวมถึงเป็นการช่วยเหลือ สนับสนุนการเรียนรู้ การวิจัยต่างๆ ไม่ว่าจะผ่านช่องทางใดก็ตาม โดยในปัจจุบันทางหอสมุดฯ ใช้ “UBIQUITOUS” ในการกำหนดวิสัยทัศน์ของหอสมุดฯ ดังนี้ “To be one of the best provider in ubiquitous learning and researching in Asia”

การบรรยายเรื่อง การออกแบบประสบการณ์ให้ผู้ใช้งานด้วยข้อมูลเชิงพฤติกรรม (UX Design using Library Analytics)
โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์เอกรินทร์ ยลระบิล ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

สำหรับแนวทางในการพัฒนารูปแบบการให้บริการของหอสมุดฯ แบ่งขั้นตอนใหญ่ออกเป็น 3 ขั้นตอน ประกอบด้วย
1) Understand เป็นการทำความเข้าใจในสิ่งที่ผู้รับบริการต้องการได้รับจากทางหอสมุดฯ มีขั้นตอนย่อยคือ Empathize และ Define
2) Create เป็นการนำแนวคิดต่างๆ มาสร้างให้เกิดบริการต่างๆ ที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้รับบริการ มีขั้นตอนย่อยคือ Ideate
3) Deliver ทำการทดลอง ติดตาม ประเมิน และการใช้งาน มีขั้นตอนย่อยคือ Test

ภาพจาก : เอกสารประกอบการบรรยายเรื่อง UX Design using Library Analytics
โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์เอกรินทร์ ยลระบิล ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

จากแนวทางในการพัฒนาฯ ข้างต้นวิทยากรได้ยกตัวอย่างการดำเนินงานที่ผ่านของหอสมุดฯ ประกอบการบรรยาย โดยเริ่มตั้งแต่การแบ่งกลุ่มผู้รับบริการตามพฤติกรรมการใช้บริการ การศึกษาความต้องการของผู้รับบริการ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) ตัวอย่างคำถามที่ใช้สัมภาษณ์ อาทิ User’s demographic information? Favorite library in the world? First thought about TU Library? Like and NOT Like TU Library? และ TU’s Library in the Future? ทั้งนี้จากการสัมภาษณ์พบว่า ผู้รับบริการส่วนใหญ่ต้องการให้หอสมุดฯ มี Co-working Space /Area รวมถึง Renovate /Discussion Zone/ café zone และอีกประเด็นที่น่าสนใจคือ Book not be found! หรือ การหาหนังสือไม่เจอ โดยจากการศึกษาพฤติกรรมดังกล่าวหอสมุดฯ จะใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงบริการเพื่อให้ตอบสนองต่อความต้องการของผู้รับบริการได้สูงสุด รวมถึงเป็นการบริหารงบประมาณที่มีจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้รับบริการ

จากการบรรยายในหัวข้อนี้อาจสรุปได้ว่าในปัจจุบันการศึกษาพฤติกรรมของผู้รับบริการมีส่วนสำคัญในการการตัดสินใจลงทุนเพื่อให้เกิดบริการที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่น่าพึงพอใจต่อผู้รับบริการ การเปิดโอกาสให้ผู้รับบริการมีส่วนร่วมในการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้จึงเป็นสิ่งที่หลายหน่วยงานควรตระหนักเพื่อให้เกิดความคุ้มทุนสูงสุด

ภาพบรรยายกาศภายในหอสมุดป๋วย อึ๊งภากรณ์ และศูนย์การเรียนรู้กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

 

ผู้เขียน ดาริกา  เชื้อสมัน บรรณารักษ์

ที่มาเนื้อหา (สามารถอ่านเอกสารประกอบการสัมมนาทั้งหมดได้ที่นี่) : https://drive.google.com/drive/folders/1q1557YaFxJymQaet24X3wlXqWKXjddyN

ที่มาภาพประกอบ : https://drive.google.com/drive/folders/1vWEDD8BwFN5zfuHvPQaw6mrjamb0MsNu


Mahidol University Library and Knowledge Center @ 2019