โครงการศึกษาดูงานด้านพิพิธภัณฑ์และนิทรรศการ ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


        จากโครงการศึกษาดูงานด้านพิพิธภัณฑ์และนิทรรศการ ได้เลือกสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นสถานที่ศึกษาดูงาน เนื่องจาก เป็นมหาวิทยาลัยที่มีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์สำหรับมหาวิทยาลัย เพื่อเผยแพร่ประวัติศาสตร์และเกียรติภูมิของมหาวิทยาลัย เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยมหิดล โดยในช่วงเช้าได้เดินทางไปยังสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม ได้รับความกรุณาจากคุณกรรชิต จิตระทาน ผู้อำนวยการสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคุณหรรษา คำล้วน ผู้อำนวยการฝ่ายพิพิธภัณฑ์และหอศิลป์ ให้การต้อนรับและสรุปหน้าที่การดำเนินงานของสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม และภายหลังการกล่าวสรุปแล้ว ได้มีการแลกเปลี่ยนของที่ระลึกกัน โดยมี คุณเพชรดา ฐิติยาภรณ์ หัวหน้างานพิพิธภัณฑ์และนิทรรศการ รักษาการหัวหน้าฝ่ายจดหมายเหตุและพิพิธภัณฑ์ หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลเป็นผู้แทนหน่วยงาน

คุณกรรชิต จิตระทาน ผู้อำนวยการสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคุณหรรษา คำล้วน ผู้อำนวยการฝ่ายพิพิธภัณฑ์และหอศิลป์ ให้การต้อนรับ

This slideshow requires JavaScript.

สำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ.2528 โดยเป็นศูนย์ส่งเสริมศิลปและวัฒนธรรม มีที่ทำการอยู่ที่เรือนไทยจุฬาฯ ต่อมาในปี พ.ศ.2554 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีการปรับเปลี่ยนการแบ่งส่วนงานสายสนับสนุนเป็น 9 สำนักใหญ่ ศูนย์ส่งเสริมศิลปและวัฒนธรรมจึงได้มีการขยายส่วนงานเป็นสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม และย้ายที่ตั้งมาอยู่ที่อาคารศิลปวัฒนธรรม (หรืออาคารเคมี 1 เดิม) ปัจจุบันรับผิดชอบงานด้านดนตรีไทย ดนตรีตะวันตก พิพิธภัณฑ์และหอศิลป์ หอประวัติ และธรรมสถานของมหาวิทยาลัย  ดูแลงานด้านศิลปวัฒนธรรมของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้แก่

  1. กิจกรรมดนตรีไทย ดูแลหอสมุดดนตรีไทย และรายการจุฬาวาทิต ซึ่งจะจัดขึ้นทุกวันศุกร์แรกของทุกเดือน
รายการจุฬาวาทิตครั้งที่ 214 “วัชโรดม” วงเครื่องสายผสมออร์แกนและขิม
  1. กิจกรรมดนตรีตะวันตก วงซิมโฟนีออร์เคสตราแห่งจุฬาฯ ซึ่งจะจัดขึ้นตามโอกาศต่าง ๆ
    ประชาสัมพันธ์ดนตรีในสวน บรรเลงโดยวง Royal Bangkok Symphony Orchestra (RBSO)
  2. งานนิทรรศการศิลปะและพิพิธภัณฑ์ หอศิลป์จามจุรี ซึ่งเป็น Arts Gallery สำหรับให้นิสิต นักศึกษา หรือบุคคลทั่วไป ได้จัดแสดงผลงานศิลปะ และจัดกิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับงานศิลปะ นอกจากนั้นสำนักฯ จะเป็นผู้จัดกิจกรรม workshop เกี่ยวกับการสร้างสรรค์งานศิลป์ประมาณ 2 – 3 ครั้งต่อปี เพื่อส่งเสริมให้ทุกคนสามารถเข้าถึงงานศิลปะผ่านการลงมือทำด้วยตัวเอง ซึ่งจะทำให้เข้าใจงานศิลปะได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัย เพื่อรวบรวมประวัติศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในแง่มุมต่าง ๆ ได้แก่ ประวัติการก่อตั้งมหาวิทยาลัยและคณะต่าง ๆ รวบรวมผลงานและกิจกรรมที่โดดเด่นที่เกิดขึ้นในจุฬาฯ แสดงความสัมพันธ์ระกับประเทศ ที่จุฬาฯ ได้ถวาย/ให้การต้อนรับ และถวาย/มอบปริญญากิตติมศักดิ์ แด่บุคคลสำคัญระดับประมุข พระราชวงศ์ และผู้นำจากนานาประเทศ แนะนำพิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ที่อยู่ภายในจุฬาฯ รวมถึงบุคคลสำคัญผู้ประกอบคุณงามความดีให้แก่ประเทศชาติ ที่เป็นผลผลิตมาจากจุฬาฯ ด้วย แต่ในพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยไม่ได้เก็บรักษาและจัดแสดงวัตถุสิ่งของสำคัญของจริง แต่เป็นแหล่งเรียนรู้ที่นำเสนอและเผยแพร่ขอมูลในรูปแบบของนิทรรศการแบบ Interactive สำหรับหอศิลป์และพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยนั้น ถือว่าเป็นนโยบายในการสร้างบรรยากาศทางศิลปะขึ้นในมหาวิทยาลัยและสังคม เพื่อคืนกำไรให้กับ ซึ่งเป็นนโยบายที่ผู้บริหารมหาวิทยาลัยได้มอบไว้ให้กับสำนักฯ ให้เป็นแบบอย่างขององค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไรต่อไป
  3. พิพิธภัณฑ์พระตำหนักดาราภิรมย์ อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ จัดแสดงพระประวัติและพระกรณียกิจของเจ้าดารารัศมี พระราชชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
    พระตำหนักดาราภิรมย์
  4. พิพิธภัณฑ์พระจุฑาธุชราชฐาน เกาะสีชัง จ.ชลบุรี เป็นพื้นที่ของพระราชวังฤดูร้อนในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นพื้นที่ของกรมธนารักษ์ ส่วนอาคารต่าง ๆ นั้น กรมศิลปากรเป็นหน่วยงานที่เข้ามาบูรณะ และสำนักฯ เป็นผู้ดูแลสถานที่
    สะพานอัษฎางค์ พิพิธภัณฑ์พระจุฑาธุชราชฐานเกาะสีชัง
  5. หอประวัติจุฬาฯ มีหน้าที่เก็บรักษาเอกสารประวัติศาสตร์และวัตถุสำคัญเกี่ยวกับจุฬาฯ
    อาคารจักรพงษ์
  6. กิจกรรมด้านศาสนา ธรรมสถานจุฬาฯ มีการจัดแสดง และงานกฐินพระราชทานประจำปีของมหาวิทยาลัย
    จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนำผ้าพระกฐินพระราชทาน ประจำปี 2562 ไปถวายพระสงฆ์ซึ่งจำพรรษา ณ วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร

     

    หอประวัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

            คณะศึกษาดูงานฯ ได้รับการต้อนรับจาก คุณพิมพ์พิศา กำเนิดจิรมณี ผู้อำนวยการหอประวัติ
    จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคุณศศิพิมพ์ จิรศักดิ์ นักจดหมายเหตุ และเป็นผู้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับหอประวัติจุฬาฯ
            เดิมหอประวัติจุฬาฯ เป็นหน่วยงานอิสระ ต่อมารวมเข้ามาอยู่ภายใต้การบริหารของสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อขับเคลื่อนด้านประวัติศาสตร์ และศิลปวัฒนธรรมร่วมกัน โดยมีรองอธิการบดี กำกับดูแลด้านสื่อสารบริการสังคมและพันธกิจสากล เป็นผู้กำกับดูแล

    หอประวัติจุฬาฯ เริ่มต้นมาจากการรวบรวมสิ่งของสำคัญในปี พ.ศ.2510 ซึ่งเป็นการครบรอบ 50 ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเปิดหอประวัติฯ ในปี 2531 ในยุคแรกยังไม่มีนักประวัติศาสตร์หรือบรรณารักษ์มาปฏิบัติหน้าที่ มีการดึงเจ้าหน้าที่ธุรการและการเงินมาช่วยปฏิบัติหน้าที่ มีหน้าที่จัดเก็บและทำงานตามนโยบายผู้บริหาร ต่อมาภายหลังจึงได้มีการบรรจุตำแหน่งบรรณารักษณ์ นักประวัติศาสตร์ นักจดหมายเหตุ และนักเอกสารสนเทศ เข้ามาเพื่อตอบสนองภาระงานได้อย่างครบถ้วน โดยมีที่ตั้งอยู่สองแห่งคือ อาคารจักรพงษ์ ซึ่งเป็นสำนักงานและส่วนจัดแสดงนิทรรศการถาวรและนิทรรศการชั่วคราว อีกแห่งตั้งอยู่ที่ ห้องเอกสารจดหมายเหตุ ชั้น 15 อาคารบรมราชกุมารี คณะอักษรศาสตร์ เป็นที่เก็บเอกสารและวัตถุสำคัญของมหาวิทยาลัย และให้บริการด้านงานจดหมายเหตุของมหาวิทยาลัย
    หอประวัติจุฬาฯ มีหน้าที่เก็บรวบรวมทั้งสิ่งของและเรื่อยงราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งวัตถุ สิ่งของ หนังสือ และเอกสารจดหมายเหตุ เพื่อเผยแพร่และให้บริการ แก่ประชาคมจุฬาฯและผู้สนใจทั่วไป ในรูปแบบของนิทรรศการ การจัดทำหนังสือ งานเสวนาวิชาการ และกิจกรรมอื่น ๆ กลุ่มเป้าหมายจะเป็นแขกของมหาวิทยาลัย นิสิต และบุคคลทั่วไป คล้ายกับพิพิมธภัณฑ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล สำหรับการนำชม จะใช้เจ้าหน้าที่ของหอประวัติจุฬาฯ เป็นผู้ให้ข้อมูลในการนำชม ซึ่งแต่ก่อนเคยมีนิสิตมาช่วยงานนำชมหอประวัติฯ แต่เนื่องจากวิถีชีวิตของนิสิตจุฬาฯ มีสถานที่ให้ไปทำกิจกรรมเวลาไม่มีการเรียนการสอนที่หลากหลาย ทำให้เกิดความไม่ต่อเนื่องของนิสิตที่มาร่วมกิจกรรมนำชมหอประวัติฯ และปัจจุบันไม่มีนิสิตมาช่วยงานแล้ว หลังจากได้แลกเปลี่ยนข้อมูลกันเป็นที่เรยบร้อย ทั้งสองท่านก็ได้นำชมหอประวัติจุฬาฯ ต่อไป


Mahidol University Library and Knowledge Center @ 2019